oʻlmoq
ўлмоқoʻlmoq
fl. 1. Hayoti tugamoq, yashashdan toʻxtamoq, qazo qilmoq.
Oʻz ajali bilan oʻlmoq. Yiqilib oʻlmoq. Botir oʻlsa, nomi qolar, Nomard oʻlsa, nesi qolar. — Maqol
Kechga yaqin yoʻl ustida yarador leytenant oʻldi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Buning ustiga kutilmaganda bir suruvdan ustma-ust ikkita qoʻy kasallanib oʻldi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
2. Yoʻq boʻlmoq, barham topmoq.
Havasi oʻlmoq. Ishtahasi oʻlmoq.
Muhtasham saroylarning ziyosi ketgan, Oʻlayotgan sinfdek ziyosi ketgan. — Gʻayratiy
Yer yuzida oʻlmasin, nomingni saqlab qolgin. — U. Ismoilov, Saylanma
3. Biror sifati, xususiyati va shu kabilarni yoʻqotmoq, yaroqsiz holga kelmoq.
Oʻlgan ohak.
Robiya xola qaynogʻi oʻlib qolgan choydishga oʻt qalab yubordi. — S. Zunnunova, Olov
4. Biror harakat-holat taʼsirida juda nochor, ogʻir ahvolda qolganlikni bildiradi.
Mirmurodov soatni bir amallab olti qilguncha oʻlayozdi. — Guldasta
E, vokzalning oldida oʻldim-charchadim, aftimning kuyasini koʻr. — Oybek, Bolalik
5. koʻm. fl.vzf . Yetakchi feʼl bildirgan harakatni kuchaytirib ifodalaydi, ortiq darajasini qayd etadi.
[ Toʻybeka:] Meni erga berganlarida, senga oʻxshash men ham yigʻlagan edim, ammo ichimda nikoh kunining tezroq kelishini kuta-kuta oʻlgan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Qimmatxon har kelganida, ona sigirday yalab-yulqab oʻladi. Shuhrat, — Jannat qidirganlar
- Ajalidan besh kun burun oʻlmoq Oʻz ajalidan ilgariroq, bevaqt dunyodan oʻtmoq. [ Kumush:] Oʻgʻrilar teshib, oldimga chiqqanlarida, men nima qilar edim? Oh, otajon! Men ajalimdan besh kun burun oʻlar edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Uyatga (yoki nomusga) oʻlmoq Qattiq xijolat chekmoq, izza boʻlmoq, uyalib oʻsal boʻlmoq. Sidiqjon nomusga oʻlib, gʻazabidan koʻziga qon toʻlib, nima qilishini bilmay, xiyla turib qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Eti oʻlmoq 1. Badani sezmaydigan, his qilmaydigan boʻlib qolmoq. Darra kelguncha etim oʻlib, darra yeganim bilinmaydi. — LatifalarYo gʻirt sodda, yo anoyi yoki ayollarni koʻraverib Pochchayev achchiq hazil, kinoyali gaplar, hatto kalaka qilishlar ham kor qilmaydigan boʻlib, eti oʻlib qolgan edi. — A. Muxtor, Tugʻilish
- Oʻlay agar Ish-harakat, gap-soʻz va shu kabilarning chinligini alohida taʼkidlaydi. Oʻlay agar, koʻrganim yoʻq.oʻlay agar, bor-yoʻq pulim shu, men musofirman. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
- Oʻlganning kunidan Boshqa iloji boʻlmaganidan. Oʻlganimning kunidan rozi boʻldim.Oʻlganimning kunidan cholga tegib boraman. — Qoʻshnilar
- Oʻlganning ustiga koʻmgan Bir koʻngilsizlik ustiga boshqasining yuz berishini ifodalovchi ibora. Bunisi oʻlganning ustiga koʻmgan boʻldi. — Mushtum
- Oʻlganning ustiga (chiqib) tepmoq Xudoyga shukur, qoʻlingda xating bor, oʻlganning ustiga chiqib tepgandek xat-xabarsiz qoʻyma! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Oʻlib boʻldim yoki oʻlar boʻlsam, oʻlib boʻldim Biror narsa harakatida, taʼsirida juda holdan toyganlikni, oʻlar holatga yetganlikni bildiradi. Uh, oʻlib boʻldim, qizim! Yolgʻiz qoʻyni haydash nuqul azob! — Oybek, Tanlangan asarlarYupatgunimizcha er-xotin oʻlib boʻldik. — S. Zunnunova, Yangi direktorSharifjon, oʻlar boʻlsam, oʻlib boʻldim. Bu pochchang meni ado qildi. — E. Raimov, Ajab qishloq
- Oʻlib turgan (yoki yurgan) ekan Juda xohlar, juda ishtiyoqmand ekan. doʻndiqchangni muhayyo qilib beraylik, dedim. Jonkeldi oʻlib turgan ekan, quloq qoqmay, xoʻp, dedi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBirorta hamyoni kattaroqqa pullasam, deb tomogʻi qaqrab oʻlib yuribdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Oʻlmagan mening jonim (yoki sening joning) Men bundan battariga ham chidaganman; faqat sen chidaysan, shuncha chidabsan maʼnosidagi ibora. Voy, Marasul aka-yey, oʻlmagan sizning joningiz! Bu shallaqi bilan qanaqa umr qilib kela-yotibsiz? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
- Oʻlsa ham Qatʼiy inkorni bildiradi. Oʻz otasini siylamagan, oʻlsa ham bizni odam oʻrnida koʻrmas! — Yodgor
OʻLMOQ
1. Hayoti tugamoq, yashashdan toʻxtamoqÖLMEK
2. Feʼlning ravishdosh shakllari bilan ish- harakatni oʻta orttirib koʻrsatish uchun xizmat qiladi.
oʻlmoq
v посл.погов. умирать, скончаться
botir oʻlsa, nomi qolar, nomard oʻlsa, nimasi qolar? погибнет герой — имя останется, сгинет трус — что останется?
borida qilmading shod, oʻlgandan keyin xoh qil yod, xoh qil faryod при жизни ты его не радовал, так после его смерти хоть вспоминай, хоть оплакивай (- это уже не поможет)
- oʻlmagan qul koʻradi будем живы-здоровы (все) — увидим; бог даст здоровье — все увидим; поживём — увидим
- oʻlmagani qoro yer разг. он живёт в очень трудных условиях; лучше умереть, чем так жить
- Sulaymon oʻldi, devlar qutuldi посл. рел. (букв.: пророк Сулейман умер — и дивы высвободились) жестокий или строгий царь (властелин) умер — и люди вышли на волю
oʻlmoq
v die, pass away, depart
OʻLMOQ
1. óliw, janı shıgʻıw, demi tawsılıw, qazalanıw, ájel qushıw
2. joq bolıw, tamam bolıw
3. sapasın joytıw, jaramsız halgʻa keliw, dártke aspay qalıw
4. óliptalıw, ólip óshiw, ogʻırı qıynalıw
oʻlmoq
sterben vi, versterben vi s, entschlafen vi s
Oʻlmoq
русскийумирать, скончатьсяанглийскийto die, to stop livingфранцузскийmourir, décéderарабскийمَاتَ (يَمُوتُ)