{"headword": "olmoq", "key": "olmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsani ushlab yoki biror asbob bilan tutib qoʻlga kiritmoq.", "examples": [{"text": "Ariqdan suv olmoq.", "source": ""}, {"text": "Saodatxon kapalak ushlagandek ehtiyotlik bilan qutichani qoʻliga oldi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}, {"text": "Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. A. Qodiriy,", "source": "Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yoʻlchi ketmonni olib, ishiga joʻnadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "2) kelishmoq, roziligini olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Qabul qilmoq; yollamoq.", "examples": [{"text": "Ishga olmoq. Bolaga enaga olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Boʻshatmoq, bekor qilmoq, tushirmoq.", "examples": [{"text": "Sizni bugundan boshlab ishdan oldik.", "source": ""}, {"text": "U avvalgi direktorimizning boshiga tuhmat yogʻdirib, ishdan oldirdi.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati"}]}, {"order": 5, "text": "Qirqib, kesib, tortib, sugʻurib chiqarmoq.", "examples": [{"text": "Tirnoq olmoq. Qoʻyning junini olmoq. Soch olmoq. Oyoqqa kirgan tikanni olmoq.", "source": ""}, {"text": "[Ali oxun] Doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Yechmoq, solmoq.", "examples": [{"text": "Xotin boshidan jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 7, "text": "Tushirmoq, boʻshatmoq; xoli qilmoq.", "examples": [{"text": "Yelkasidan yukini olmoq. Mashinadagi yashiklarni olmoq.", "source": ""}, {"text": "Usta Olim otning jilovidan qoʻlini olib, soʻradi", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 8, "text": "Qoʻlga kiritmoq; ega boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Daromad olmoq. Paxtadan moʻl hosil oldik.", "source": ""}, {"text": "[Yoʻlchi] Ikki yarim yil boyning boʻyinturugʻini sudradi. Nima oldi?", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Feruza Yigitaliyeva shu olimpiada-da bir yil birinchi oʻrinni oldi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}]}, {"order": 9, "text": "Yemoq, yemoq-ichmoq, tanovul qilmoq.", "examples": [{"text": "Hammasi sizning tegishingiz, hech kimga qaramang. Baliqni oling!", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 10, "text": "Oʻziga singdirmoq, qabul etmoq.", "examples": [{"text": "Rangni yaxshi oladigan ipak.", "source": ""}]}, {"order": 11, "text": "Paydo qilmoq, hosil etmoq, yigʻmoq.", "examples": [{"text": "Yara yiring olibdi. Gʻoʻzalar koʻsak oldi.", "source": ""}]}, {"order": 12, "text": "Aytmoq, kuylamoq.", "examples": [{"text": "“Nasrulloyi”, Girya ol! Ibodxoʻja, Figʻonni ol!", "source": "Shukrullo, Saylanma"}, {"text": "Zoʻr qoʻshiqlardan bittasini oʻrganib, katta toʻyda oʻrtaga chiqib, bir olayki.", "source": "A. Koʻchimov, Halqa"}]}, {"order": 13, "text": "Uylanmoq, xotin olmoq.", "examples": [{"text": "[Zuhra:] Yosh qizni olganing bir sari, endi buni oʻqishdan qoʻyib, kurortga olib ketayotganing nimasi?", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}]}, {"order": 14, "text": "Xarid qilmoq.", "examples": [{"text": "Bu paltoni necha pulga oldingiz? Hovli olma — qoʻshni ol.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ancha narsa oldik Senga bir joʻra beqasam.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 15, "text": "Qoʻlga kiritmoq, qozonmoq.", "examples": [{"text": "Obroʻ olmoq. Erkinlik olmoq. Darsdan aʼlo baho oldim. Ilmiy daraja olmoq. Olqish olgan omondir, qargʻish olgan yomondir.", "source": "Maqol"}, {"text": "Oʻn besh kunlik sinovdan keyin traktorchi nomini oldik.", "source": "A. Qahhor, Xotinlar"}]}, {"order": 16, "text": "Ketkazmoq, yoʻqotmoq.", "examples": [{"text": "Chayonning zahrini chayon oladi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Fotihadan keyin Oftob oyim kuyovga qatiq olib chiqdi va Otabekning ichmaganiga ham qoʻymay, ichingiz, yoʻl gʻuborini oladir, deb qistay boshladi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 17, "text": "Qoplamoq, chulgʻamoq, oʻramoq, tutmoq.", "examples": [{"text": "Toʻqayni oʻt olgan. Kabobning hidi butun hovlini oldi. Meni isitma oldi.", "source": ""}, {"text": "Sen bundan ketmaysan omon, oʻngu soʻlni olsa tuman.", "source": "Yodgor"}]}, {"order": 18, "text": "Egallamoq, ishgʻol qilmoq, band etmoq.", "examples": [{"text": "Royal koʻp joyni oldi. Goʻroʻgʻli kelib, falon shaharni olibdi, desa semirib, eshikdan ichkariga bazoʻr kiraman.", "source": "Gulixiromon"}, {"text": "Mojaro ustiga Fosih afandi kirib qoldi. U toʻgʻri ayvonga chiqib, mingboshining pinjidan joy oldi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 19, "text": "Qamashtirmoq.", "examples": [{"text": "Tong yorishib, qamish poyalari oftob tigʻida lov-lov yonayotganga oʻxshab koʻzni oladi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 20, "text": "Yetakchi feʼl sifatida ot turkumidagi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma feʼl yasaydi, masalan,", "examples": [{"text": "amal olmoq, avj olmoq, alanga olmoq, bahra olmoq, bosh olmoq, yonini olmoq, yosh olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 21, "text": "Ravishdosh shaklida boshqa feʼllar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi, masalan", "examples": [{"text": "olib bermoq, olib bormoq, olib kelmoq, ola bilmoq, ola boshlamoq, ola kelmoq. Uzum suv olib qoldi.", "source": ""}]}, {"order": 22, "text": "-i(b) affiksli ravishdoshlar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi va ish-harakatning oʻzi uchun bajarilganligini bildiradi, masalan", "examples": [{"text": "bilib olmoq, tortib olmoq, yetib olmoq, yigʻib olmoq, sugʻurib olmoq, yoza olmoq, qila olmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/ol"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsani ushlab yoki biror asbob bilan tutib qoʻlga kiritmoq.", "examples": [{"text": "Ariqdan suv olmoq.", "source": ""}, {"text": "Saodatxon kapalak ushlagandek ehtiyotlik bilan qutichani qoʻliga oldi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}, {"text": "Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. A. Qodiriy,", "source": "Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yoʻlchi ketmonni olib, ishiga joʻnadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "2) kelishmoq, roziligini olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Qabul qilmoq; yollamoq.", "examples": [{"text": "Ishga olmoq. Bolaga enaga olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Boʻshatmoq, bekor qilmoq, tushirmoq.", "examples": [{"text": "Sizni bugundan boshlab ishdan oldik.", "source": ""}, {"text": "U avvalgi direktorimizning boshiga tuhmat yogʻdirib, ishdan oldirdi.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati"}]}, {"order": 5, "text": "Qirqib, kesib, tortib, sugʻurib chiqarmoq.", "examples": [{"text": "Tirnoq olmoq. Qoʻyning junini olmoq. Soch olmoq. Oyoqqa kirgan tikanni olmoq.", "source": ""}, {"text": "[Ali oxun] Doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Yechmoq, solmoq.", "examples": [{"text": "Xotin boshidan jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 7, "text": "Tushirmoq, boʻshatmoq; xoli qilmoq.", "examples": [{"text": "Yelkasidan yukini olmoq. Mashinadagi yashiklarni olmoq.", "source": ""}, {"text": "Usta Olim otning jilovidan qoʻlini olib, soʻradi", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 8, "text": "Qoʻlga kiritmoq; ega boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Daromad olmoq. Paxtadan moʻl hosil oldik.", "source": ""}, {"text": "[Yoʻlchi] Ikki yarim yil boyning boʻyinturugʻini sudradi. Nima oldi?", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Feruza Yigitaliyeva shu olimpiada-da bir yil birinchi oʻrinni oldi.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}]}, {"order": 9, "text": "Yemoq, yemoq-ichmoq, tanovul qilmoq.", "examples": [{"text": "Hammasi sizning tegishingiz, hech kimga qaramang. Baliqni oling!", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 10, "text": "Oʻziga singdirmoq, qabul etmoq.", "examples": [{"text": "Rangni yaxshi oladigan ipak.", "source": ""}]}, {"order": 11, "text": "Paydo qilmoq, hosil etmoq, yigʻmoq.", "examples": [{"text": "Yara yiring olibdi. Gʻoʻzalar koʻsak oldi.", "source": ""}]}, {"order": 12, "text": "Aytmoq, kuylamoq.", "examples": [{"text": "“Nasrulloyi”, Girya ol! Ibodxoʻja, Figʻonni ol!", "source": "Shukrullo, Saylanma"}, {"text": "Zoʻr qoʻshiqlardan bittasini oʻrganib, katta toʻyda oʻrtaga chiqib, bir olayki.", "source": "A. Koʻchimov, Halqa"}]}, {"order": 13, "text": "Uylanmoq, xotin olmoq.", "examples": [{"text": "[Zuhra:] Yosh qizni olganing bir sari, endi buni oʻqishdan qoʻyib, kurortga olib ketayotganing nimasi?", "source": "A. Qahhor, Ogʻriq tishlar"}]}, {"order": 14, "text": "Xarid qilmoq.", "examples": [{"text": "Bu paltoni necha pulga oldingiz? Hovli olma — qoʻshni ol.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ancha narsa oldik Senga bir joʻra beqasam.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 15, "text": "Qoʻlga kiritmoq, qozonmoq.", "examples": [{"text": "Obroʻ olmoq. Erkinlik olmoq. Darsdan aʼlo baho oldim. Ilmiy daraja olmoq. Olqish olgan omondir, qargʻish olgan yomondir.", "source": "Maqol"}, {"text": "Oʻn besh kunlik sinovdan keyin traktorchi nomini oldik.", "source": "A. Qahhor, Xotinlar"}]}, {"order": 16, "text": "Ketkazmoq, yoʻqotmoq.", "examples": [{"text": "Chayonning zahrini chayon oladi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Fotihadan keyin Oftob oyim kuyovga qatiq olib chiqdi va Otabekning ichmaganiga ham qoʻymay, ichingiz, yoʻl gʻuborini oladir, deb qistay boshladi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 17, "text": "Qoplamoq, chulgʻamoq, oʻramoq, tutmoq.", "examples": [{"text": "Toʻqayni oʻt olgan. Kabobning hidi butun hovlini oldi. Meni isitma oldi.", "source": ""}, {"text": "Sen bundan ketmaysan omon, oʻngu soʻlni olsa tuman.", "source": "Yodgor"}]}, {"order": 18, "text": "Egallamoq, ishgʻol qilmoq, band etmoq.", "examples": [{"text": "Royal koʻp joyni oldi. Goʻroʻgʻli kelib, falon shaharni olibdi, desa semirib, eshikdan ichkariga bazoʻr kiraman.", "source": "Gulixiromon"}, {"text": "Mojaro ustiga Fosih afandi kirib qoldi. U toʻgʻri ayvonga chiqib, mingboshining pinjidan joy oldi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 19, "text": "Qamashtirmoq.", "examples": [{"text": "Tong yorishib, qamish poyalari oftob tigʻida lov-lov yonayotganga oʻxshab koʻzni oladi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 20, "text": "Yetakchi feʼl sifatida ot turkumidagi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma feʼl yasaydi, masalan,", "examples": [{"text": "amal olmoq, avj olmoq, alanga olmoq, bahra olmoq, bosh olmoq, yonini olmoq, yosh olmoq.", "source": ""}]}, {"order": 21, "text": "Ravishdosh shaklida boshqa feʼllar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi, masalan", "examples": [{"text": "olib bermoq, olib bormoq, olib kelmoq, ola bilmoq, ola boshlamoq, ola kelmoq. Uzum suv olib qoldi.", "source": ""}]}, {"order": 22, "text": "-i(b) affiksli ravishdoshlar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi va ish-harakatning oʻzi uchun bajarilganligini bildiradi, masalan", "examples": [{"text": "bilib olmoq, tortib olmoq, yetib olmoq, yigʻib olmoq, sugʻurib olmoq, yoza olmoq, qila olmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/ol"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hayoti tugamoq, yashashdan toʻxtamoq, qazo qilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻz ajali bilan oʻlmoq. Yiqilib oʻlmoq. Botir oʻlsa, nomi qolar, Nomard oʻlsa, nesi qolar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Kechga yaqin yoʻl ustida yarador leytenant oʻldi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}, {"text": "Buning ustiga kutilmaganda bir suruvdan ustma-ust ikkita qoʻy kasallanib oʻldi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}]}, {"order": 2, "text": "Yoʻq boʻlmoq, barham topmoq.", "examples": [{"text": "Havasi oʻlmoq. Ishtahasi oʻlmoq.", "source": ""}, {"text": "Muhtasham saroylarning ziyosi ketgan, Oʻlayotgan sinfdek ziyosi ketgan.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Yer yuzida oʻlmasin, nomingni saqlab qolgin.", "source": "U. Ismoilov, Saylanma"}]}, {"order": 3, "text": "Biror sifati, xususiyati va shu kabilarni yoʻqotmoq, yaroqsiz holga kelmoq.", "examples": [{"text": "Oʻlgan ohak.", "source": ""}, {"text": "Robiya xola qaynogʻi oʻlib qolgan choydishga oʻt qalab yubordi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 4, "text": "Biror harakat-holat taʼsirida juda nochor, ogʻir ahvolda qolganlikni bildiradi.", "examples": [{"text": "Mirmurodov soatni bir amallab olti qilguncha oʻlayozdi.", "source": "Guldasta"}, {"text": "E, vokzalning oldida oʻldim-charchadim, aftimning kuyasini koʻr.", "source": "Oybek, Bolalik"}]}, {"order": 5, "text": ". Yetakchi feʼl bildirgan harakatni kuchaytirib ifodalaydi, ortiq darajasini qayd etadi.", "examples": [{"text": "[ Toʻybeka:] Meni erga berganlarida, senga oʻxshash men ham yigʻlagan edim, ammo ichimda nikoh kunining tezroq kelishini kuta-kuta oʻlgan edim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Qimmatxon har kelganida, ona sigirday yalab-yulqab oʻladi. Shuhrat,", "source": "Jannat qidirganlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘l"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Narsani ushlab yoki biror asbob bilan tutib qoʻlga kiritmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОЛМОҚ", "raw_meaning": "ALMAK Нарсани ушлаб ёки бирор асбоб билан тутиб қўлга киритмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "226"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hayoti tugamoq, yashashdan toʻxtamoq", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Feʼlning ravishdosh shakllari bilan ish- harakatni oʻta orttirib koʻrsatish uchun xizmat qiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎЛМОҚ", "raw_meaning": "ÖLMEK 1.Ҳаёти тугамоқ, яшашдан тўхтамоқ 2.Феълнинг равишдош шакллари билан иш- ҳаракатни ўта орттириб кўрсатиш учун хизмат қилади."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "519"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "olmoqning bermogʻi ham bor", "source": ""}, {"text": "televizor oldim", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "bu ish koʻp vaqtimni oldi", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "образует сложные глаголы:", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "olmoq", "raw_meaning": "брать, получать, взять; принимать; покупать; ~ning bermog‘i ham bor погов. где берут, там и отдают; соотв. долг платежом красен; topshiriq ~ получать задание; televizor oldim купил телевизор; 2. снимать; отделять; удалять, qaymog‘ini ~ снимать с молока сливки; soqol(ni) ~ бриться; qo‘ylarning junini ~ стричь овец; 3. отнимать, занимать; bu ish ko‘p vaqtimni oldi эта работа отняла у меня много времени; 4. образует сложные глаголы: yod ~ заучивать наизусть; xabar ~ справляться, осведомляться; xotin ~ жениться; yozib ~ записать; ◊ o‘rtaga ~ брать в оборот (кого-л.); o‘zini katta ~ кичиться, задирать нос; oling quda, bering quda букв. примите, сватья, давайте, сватья (говорится о сватовстве и кумовстве, т.е. сваты часто делают подарки друг другу)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "668"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "botir oʻlsa, nomi qolar, nomard oʻlsa, nimasi qolar?", "source": ""}, {"text": "borida qilmading shod, oʻlgandan keyin xoh qil yod, xoh qil faryod", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lmoq", "raw_meaning": "умирать, скончаться; botir o‘lsa, nomi qolar, nomard o‘lsa, nimasi qolar? посл. погибнет герой — имя останется, сгинет трус — что останется?; borida qilmading shod, o‘lgandan keyin xoh qil yod, xoh qil faryod погов. при жизни ты его не радовал, так после его смерти хоть вспоминай, хоть оплакивай (- это уже не поможет); ◊ o‘lmagan qul ko‘radi будем живы-здоровы (все) — увидим; бог даст здоровье — все увидим; поживём — увидим; o‘lmagani qoro yer разг. он живёт в очень трудных условиях; лучше умереть, чем так жить; Sulaymon o‘ldi, devlar qutuldi посл. рел. (букв.: пророк Сулейман умер — и дивы высвободились) жестокий или строгий царь (властелин) умер — и люди вышли на волю."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "570"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "olmoq", "raw_meaning": "1) take; qarz ~ borrow; majburiyat ~ pledge oneself (to); o'rnak ~ follow smb.'s example; so'z ~ have (yoki take) the floor; so'zini qaytarib ~ withdraw one's words; yonini ~ side with smb ...; qasd ~ revenge oneself (upon, for): 2) yozib ~ write down; pul down, take down, note; jot down; (magnitofonga) record; yetib ~ catch up (with); yig'ib ~ collect; topib ~ find; o'rab ~ sur round"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "686"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lmoq", "raw_meaning": "v die, pass away; depart"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "94"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}, {"order": 8, "text": "", "examples": []}, {"order": 9, "text": "", "examples": []}, {"order": 10, "text": "", "examples": []}, {"order": 11, "text": "", "examples": []}, {"order": 12, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "OLMOQ", "raw_meaning": "- 1. alıw, qolǵa kiritiw, iye bolıw; 2. qabıl etiw, jallaw; 3. bosatıw, biykar etiw; 4. qırqıp, kesip, tartıp, suwırıp alıw; 5. sheshiw, salıw; 6. tú- siriw, 7. jew, jep-ishiw; 8. sińdiriw, ózlestiriw; 9. payda etiw; 10. qosıq aytıw; 11. qa- plaw, oraw; 12. qamasıw, shağılısıw (kóz)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "224"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O‘LMOQ", "raw_meaning": "1. óliw, janı shıgʻıw, demi tawsılıw, qazalanıw, ájel qushıw; 2. joq bolıw, tamam bolıw; 3. sapasın joytıw, jaramsız halgʻa keliw, dártke aspay qalıw; 4. óliptalıw, ólip óshiw, ogʻırı qıynalıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "121"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "olmoq", "raw_meaning": "nehmen vt, bekommen vt, erhalten vt; qarz ~ ausleihen, borgen, oʻrnak ~ sich (D) ein Beispiel an j-m nehmen, qasd ~ sich rächen, Rache machen; yozib ~ aufschreiben vt, anschreiben vt; topib ~ (auf)finden vt, ausfindig machen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "203"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sterben vi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lmoq", "raw_meaning": "sterben vi, versterben vi s, entschlafen vi s"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "119"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Men hozirgina opamdan (kimdan?) xat (nima?) oldim.", "source": ""}, {"text": "Я только что получил письмо (что?) от сестры (от кого?).", "source": ""}, {"text": "I have just received a letter (what?) from my sister (who ... from?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "393. а) олмоқ", "raw_meaning": "ЧК Бсиз ТК: Мен ҳозиргина опамдан (кимдан?) хат (нима?) олдим. получать ВП от РП: Я только что получил письмо (что?) от сестры (от кого?). to receive smth. from smb.: I have just received a letter (what?) from my sister (who ... from?)."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Men bu jurna (nimani?) pochta orqali (nima orqali?) olaman.", "source": ""}, {"text": "Я получаю этот журнал (чт по почте (как?).", "source": ""}, {"text": "I take in this magazine (wha by post (what ... by?).", "source": ""}, {"text": "Ich erhalte diese Zeitschrift (was? durch die Post (wodurch?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "б) олмоқ Бли ТК Бсиз ҚК + орқали", "raw_meaning": "Мен бу журна (нимани?) почта орқали (нима орқали?) оламан. получать ВП по ДП: Я получаю этот журнал (чт по почте (как?). to take in smth. by smth.: I take in this magazine (wha by post (what ... by?). erhalten A durch A: Ich erhalte diese Zeitschrift (was? durch die Post (wodurch?)."}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Sen televizor (nima?) oldingm", "source": ""}, {"text": "Ты приобрел себе телевизор (что?)2", "source": ""}, {"text": "Have you purchased the television (what?)?", "source": ""}, {"text": "Hast du dir einen Fernseher (was angeschafft?", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "в) олмоқ Бсиз ТК", "raw_meaning": "Сен телевизор (нима?) олдингм приобрести ВП: Ты приобрел себе телевизор (что?)2 to purchase smth.: Have you purchased the television (what?)? sich anschaffen A: Hast du dir einen Fernseher (was angeschafft?"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Bu filmni (nimani?) mashx rejissyor olgan.", "source": ""}, {"text": "Этот фильм (что?) снял известный режиссе", "source": ""}, {"text": "A well-known producer has shot this fil (what?).", "source": ""}, {"text": "Ein bekannter Regisseur hat diesen Film (was gedreht.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "г) олмоқ Бли ТК", "raw_meaning": "Бу фильмни (нимани?) машх режиссёр олган. снять ВП: Этот фильм (что?) снял известный режиссе to shot smth.: A well-known producer has shot this fil (what?). drehen A: Ein bekannter Regisseur hat diesen Film (was gedreht."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "190"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "олмоқ", "raw_meaning": "take, extract, elicit, evoke, derive; банкдан пул олмоқ draw on a bank; ижарага олмоқ take a lease of, take on lease; китоблардан билим олмоқ derive knowledge from books; мажбурият олмоқ undertake (accept) an obligation; одат қилиб олмоқ make it a rule; сабоқ олмоқ learn a lesson; сўз олмоқ take the floor; тарафини олмоқ side with somebody; фойда олмоқ drive prof-"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "192"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўлмоқ", "raw_meaning": "умирать, скончаться to die; to stop living mourir, décéder مَاتَ (يَمُوتُ)"}}]}