{"headword": "olim", "key": "olim", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fanning biror sohasi boʻyicha maxsus bilimga ega boʻlgan kishi.", "examples": [{"text": "Oʻzbekiston olimlari. Yosh olim. Tilshunos olim.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, bilimli kishi.", "examples": [{"text": "Olim boʻlsang, olam seniki.", "source": "Maqol"}, {"text": "Oz-ozdan oʻrganib, olim boʻlur.", "source": "Maqol"}, {"text": "Aflotun ham, Arastu ham zamonasining koʻp dono, koʻp aqlli olimlari boʻlgan, shubhasiz.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 3, "text": "Olim (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/olim"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizm hayot faoliyatining butunlay toʻxtashi, tugashi; ortga qaytmas jarayon, hujayra va toʻqimalarda fiziologik jarayonlar toʻxtab, ortga qaytmas holat sodir boʻlishi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Inson yoki hayvon hayotining toʻxtashi; vafot, qazo.", "examples": [{"text": "Otning oʻlimi — itning bayrami.", "source": "Maqol"}, {"text": "Gulnor oʻlimining uchinchi kuni Samarqanddan ularning bir qarindoshi kelgan edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bel-bok olib kelgan odam oʻlim oldidan marhumning nimalar degani va qaysi samovarda uchratgani, birovni koʻp tilga olganini soʻzladi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 3, "text": "Jon taslim qilish, jon berish jarayoni, vaqti.", "examples": [{"text": "Mayli, siz uchun oʻlimga ham tayyorman.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}, {"text": "Lekin, Gulnorning oʻlimi oldida aytgan soʻzlarini Gulsumbibi oʻz eriga uqtirgan edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Xayriyat, oʻlim chekindi, ikki oydan soʻng bemor oyoqqa turdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻlim yuz berishi va u bilan bogʻliq holat, sharoit, jarayon.", "examples": [{"text": "Oʻzingiz bilasiz, bultur padar marhum boʻlgan edilar, bugun boshimizga yana oʻlim tushadigan boʻlib qoldi, togʻam Homidni allakimlar chavoqlab ketibdilar!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Oʻlim— toʻy emas, borning pulini sochadi, yoʻqning sirini ochadi.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/o‘lim"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fanning biror sohasi boʻyicha maxsus bilimga ega boʻlgan kishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ОЛИМ", "raw_meaning": "BİLGİN, ALİM Фаннинг бирор соҳаси бўйича махсус билимга эга бўлган киши."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "226"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizmdagi hayotiy faoliyatning toʻxtashi, tirik organizm hayotining bitishi; qazo.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎЛИМ", "raw_meaning": "ÖLÜM Организмдаги ҳаётий фаолиятнинг тўхташи, тирик организм ҳаётининг битиши; қазо."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "organizm hayot faoliyatining toʻxtashi va buning oqibatida hayotning asosiy moddiy oziqlantiruvchi muhiti boʻlgan oqsillarning va boshqa biopolimerlarning parchalanishi bilan kechuvchi, boshqalardan ajralib turadigan tirik tizim sifatida individuumning nobud boʻlishi. Issiq qonli hayvonlarda va insonda avvalo nafas olish va qon aylanishining toʻxtashi bilan bogʻliq. Shu sababli Oʻ. ning ikki asosiy bosqichi ajratiladi: klinik Oʻ. va uning ortidan keluvchi biologik deb ataluvchi, yoki haqiqiy.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўлим", "raw_meaning": "организм ҳаёт фаолиятининг тўхташи ва бунинг оқибатида ҳаётнинг асосий моддий озиқлантирувчи муҳити бўлган оқсилларнинг ва бошқа биополимерларнинг парчаланиши билан кечувчи, бошқалардан ажралиб турадиган тирик тизим сифатида индивидуумнинг нобуд бўлиши. Иссиқ қонли ҳайвонларда ва инсонда аввало нафас олиш ва қон айланишининг тўхташи билан боғлиқ. Шу сабабли Ў. нинг икки асосий босқичи ажратилади: клиник Ў. ва унинг ортидан келувчи биологик деб аталувчи, ёки ҳақиқий."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "519"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ученый", "examples": [{"text": "olim boʻlsang, olam seniki", "source": ""}, {"text": "olim boʻlsang takror qil, dehqon boʻlsang shudgor qil", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "olim", "raw_meaning": "ученый; ~ bo‘lsang, olam seniki посл. если ты учёный — весь мир твой; ~ bo‘lsang takror qil, dehqon bo‘lsang shudgor qil посл. если ты ученый — пиши да переписывай, если ты пахарь — паши да перепахивай."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "667"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oʻlim qosh bilan qovoqning oʻrtasida", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lim", "raw_meaning": "смерть, кончина, ~dan saqlab qolmoq спасти от смерти; ~ jazosi смертная казнь; ~ qosh bilan qovoqning o‘rtasida погов. (букв. смерть между зрачком глаз и веками) смерть ходит рядом с жизнью; смерть не за горами; ~ haq от смерти никто не убежит; ◊ ... ~dan qiyin разг. очень трудно; труднее всего; ~yitim bo‘lmasin благожел. пусть не будет смерти и потерь."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "569"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "olim", "raw_meaning": "n scientist, scholar"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "686"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lim", "raw_meaning": "n 1) death; ~ jazosi death sentence; ~ sababi cause of death; 2) decease; bevaqt ~ untimely death (decease)"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "93"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "alım", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "OLIM", "raw_meaning": "alım, ilimpaz."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "224"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O‘LIM", "raw_meaning": "1. ólim, ájel, qaza; 2. jan beriw, jan táslim etiw, qurban bolıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "203"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lim", "raw_meaning": "Tod m; hayot yoki ~ Leben oder Tod"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "190"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "олим", "raw_meaning": "scientific, learned, scientist, scholar; кўзга кўринган (йирик) олимлар eminent (prominent) scientists."}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "141"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ўлим", "raw_meaning": "смерть death"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "107"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "учёный", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Олим", "raw_meaning": "учёный scientist; learned person, erudite; scholar savant عَالِم (عُلَمَاء)، عَلَّامَة"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "192"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўлим", "raw_meaning": "смерть, кончина // смертный death; the end of life mort, décès // mortel مَوْتٌ"}}]}