ожиз

сфт. 1. Жисмоний жиҳатдан кучсиз; заиф, беқувват, нотавон.

Ожиз кампир.

Шундай кезларда Сирож қандайдир нотавон, ожиз бир кишига айланади-да, бошини ғамгин эгиб, соатлаб жойидан қимирламай қоларди. — С. Зуннунова, Олов

Гулнор эса, оёқда туришга ожиз, тинкаси қуриган бир хаста каби, умидсизлик билан яна секингина ўтирди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма Бирор иш қилиш учун ҳеч қандай чора-илож қўлидан келмайдиган; иложсиз, ноилож.

Исфандиёр деб аталмиш ёвуз ва манфур Махжийк қаршисида ҳамма ожиз эканлигини ўйлаб, баттар эзилди. — С. Сиёев, Аваз

Мадаминхўжа унинг кўзларидаги илтижони тушунди, лекин хурофот, бидъат олдида ожиз эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Биров бировга мурувват қилишдан ожиз бўлган ўша замонда Ҳамро ота ва унинг оиласига ўхшаш инсофли одамлар ҳам бор эди. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда

3. кўчма Қурби, кучи етмайдиган, кучсиз.

Тошкентимиз — бағри кенг, гўзал шаҳар. Унинг таърифига унча-мунча қалам ожиздир. — Газетадан

4. Бўш, кучсиз, паст.

Ёʻл четида бўғзига пичоқ тортилган бир буқача жон таслим қилаётган бўлса керак, орқа оёғини ҳар замон, бир ожиз силкитиб қўярди. С. — Аҳмад, Жимжитлик

У [Қумри] ярани боғлаётган-да, Ботирали ожиз товуш билан бир ингради-ю, яна жимиб қолди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

5. Хира, кучсиз; ёрқин эмас.

Фонарнинг хира шишасидан атрофга ожизгина қизғиш шуъла ёйилди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

6. Кўриш қобилиятини қисман ёки батамом ёʻқотган; кўр.

Кўзи ожиз одам,

Майна Абдуваҳобнинг ёшланган ожиз чап кўзига, мулойим тикилиб турган ўнг кўзига назар ташлади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

Баъзан тушлик овқат вақти, кўпинча ишдан кейин, тўртта-бешта кўзи ожиз эркак-аёллар йиғилишиб, ўзаро гурунглашиб қолишарди. — Шукрулло, Сайланма