одам
odamодам
от 1. Фикрлаш, сўзлаш ва меҳнат қилиш қобилиятига эга бўлган, шу туфайли бошқа ҳамма махлуқотдан устун турувчи жонли зот; киши, инсон.
Ибтидоий одам.
2. Кишилик жамиятининг айрим бир аъзоси, шахс.
Яхши одам. Ҳалол одам. Асл одам. Аблаҳ одам. Одам борки, одамларнинг нақшидир, одам борки, ҳайвон ундан яхшидир. — Мақол
Одам тафтини одам кўтаради деганидек, Низомжон келиб, уй тўлиб қолгандек бўлди. — С. Аҳмад, Уфқ
Аваз ўзича ўйланди: Бир улуғ одамнинг, бир ғарибнинг жанозасига одам кўп келади, деганлари рост экан-да. — С. Сиёев, Ёруғлик
Булар бу ерга ўтиргани келгани ёʻқ, бир одамни қидириб келишган. — А. Қаҳҳор, Оғайнилар
Бизнинг Набигул одам эмас-э ўзи! Ёш-да, ҳали ошна-оғайнигарчиликни билмайди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак
3. Жамоа хўжалиги, оила аъзоларининг ҳар бири; жон.
Одам бошига беш сўмдан. Харажат ва даромадларни одамга қараб тақсимламоқ.
Ҳашарга ҳар бир хўжалик қирқтадан одам беради. — Т. Ашуров, Оқ от
4. Бирор бой-бадавлат ёки амалдор кишининг хизматкори ёки тарафдори.
Кейинги йилларда хон одамлари қишлоқма-қишлоқ юриб, кўпроқ пахта экишни талаб қилишяпти. — С. Сиёев, Ёруғлик
Бундан кейин гапларимни уқиб олинг, модомики мен билан биргасиз, менинг одамимсиз, ҳар бир ишни мен билан баҳамжиҳат қилинг. — Ойбек, Танланган асарлар
5. Ўзга жамоа ёки оила вакили.
Лекин қизларидан яширинча куёвникидан одам келиб қолар, деб кутдилар. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
- Одам боласи (ёки фарзанди) 1. Одамзод, инсон. Одам боласининг қўллари қўл ҳолида турганда чиройли экан. — Х. Тўхтабоев, Йииллар ва ёʻлларТавба, хурсандчилик одам боласини нималар қилмайди-я! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаОтанг боласи бўлма, одам боласи бўл! — МақолҲе, хотин, улар бизни одам боласи деб келган, одамгарчилигимиздан миннатдор бўлиб, хурсанд бўлиб кетишди. — Шукрулло, Сайланма
- Одам бўлмаслик Тузалмаслик, шу куйи қолмоқ. Мен севган дўстларимдан ажралдим, одам бўлмадим, бу кунимдан ўлганим яхши, деб кайф билан эшикдан кириб келиб қолди. — Шукрулло, Сайланма
- Одам бўлмоқ 1. Тарбият топиб, яхши фазилатларга, чин инсоний хислатларга эга бўлмоқ. Ҳар бир ота-она ўғил ва қизининг одам бўлишини, бахт-саодатли ҳаёт кечиришини, турмуши лаззатли бўлишини истайди. — ГазетаданТурсунбойни кўриб қолдим, анча тўлишиб, одам бўлиб қолибди. — Ёшлик
- Одам қилмоқ 1. Тарбиялаб, чин инсонга, яхши фазилат соҳибига айлантирмоқ. Гап шуки, шу канал, шу муҳит мени одам қилди. — С. Аҳмад, УфқХудойқул менинг ўз жигарим, аммамдан қолган сағир. Етти ёшидан боқиб, одам қилдим. — П. Турсун, ЎқитувчиТашландиқ Урални одам қилган, шу приёмникни тузата олмайсанми? — Т. Ашуров, Оқ от
- Нима деган одам бўлди Бировнинг олдида хижолат бўлди; уялиб қолди, обрўси тўкилди обрўсиз бўлди. Вой шўрим, энди нима қиламан, Расулжон олдида нима деган одам бўлдим. — Т. Ашуров, Оқ от