Ода
русчаОда
(гр. oide — қўшиқ сўзидан)
Ғарб ва рус поезиясидаги лирик турга мансуб, шарқ поезиясидаги қасидага ўхшаш жанрлардан бири: бирор киши шаънига ёки муҳим воқеага бағишланган тантанали шеър. Қадимги грек адабиётида одалар хор томонидан музика ва ўйин жўрлигида айтилган ҳамда ўз характерига кўра мақтов одалари, йиғи ва ўйин одаларига бўлинган. Қадимги Рим адабиётида Гораций одани музикадан ажратиб, адабий жанр сифатида шакллантирди. Кейинчалик ода Франсияда ХВИ асрда қайтадан юзага келди ва Ғарбий Европа поезиясида кенг тарқалди. Ода Ф. Малерб ва франсуз классицизмининг бошқа намояндалари ижодида ўзининг камолот босқичига кўтарилди. Оданинг назарий асослари Буало томонидан ишлаб чиқилди. Бу назарияга кўра одалар шева элементларидан холи, кўтаринки, жозибали тилда ёзилиши, ҳар бир мисра лўнда фикрни англатиши, яъни сўзнинг бир мисрадан иккинчи мисрага кўчмаслиги, оч қофияларнинг мутлақ қўлланмаслиги шарт. Россияда ода ХВИ—ХВИИ асрларда юзага келган бўлиб, ода терминини биринчи бор В. К. Тредиаковский қўллаган, кейинчалик М. В. Ломоносов ижодида ода асосий ва етакчи жанрлардан бирига айланди. М. В. Ломоносов ватанпарварлик ва фал-, ода