{"headword": "объектга йўналтирилган дастурлаш", "key": "obektga yonaltirilgan dasturlash", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dasturlashning hozirgi kunda eng ommaviy uslubiyati. U obyektlar, yaʼni standart bloklardan, tashkil topgan amaliy dasturlarni yaratishga yoʻnaltirilgan. Strukturali dasturlashning rivojlanishidir. OOP ning markaziy gʻoyasi inkapsulyatsiyadir, yaʼni, dasturni alohida shakldagi, maʼlumotlarni va ularni ishlov beruvchi tartibotlari bilan birlashtirgan holda modullarga (klasslarga) tuzilmalashtir. Har bir shunday klass, amalga oshirish (yoki ifodalash) deb ataluvchi ichki qismga va interfeys deb ataluvchi tashqi qismga ega. Amalga oshirishdan faqat interfeys orqali foydalanish mumkin. Odatda, interfeysda xossalarni (sintaksisda oʻzgaruvchidek koʻrinadi) va usullarni (sintaksisda tartibot yoki funksiyadek koʻrinadi) ajratadilar. Klass usul-konstruktorlarga va dasturni bajarilish vaqtida klasslarning nusxalarini yaratish va yoʻq qilishga imkon beradigan destruktorlarga ega boʻlishi mumkin. Bir klassning nusxalari, oʻzaro oʻxshash (masalan, klassning usulini meros olgan), ammo farqlanadi ham (masalan, xossalari turli qiymatga ega). Klasslarni va klass nusxalarini obyektlar deb ataladi, “obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash” nomi ham shundan kelib chiqqan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "объектга йўналтирилган дастурлаш", "raw_meaning": "ингл: object-oriented programming (OOP) рус: объектно-ориентированное программирование Дастурлашнинг ҳозирги кунда энг оммавий услубияти. У объектлар, яъни стандарт блоклардан, ташкил топган амалий дастурларни яратишга йўналтирилган. Структурали дастурлашнинг ривожланишидир. OOP нинг марказий ғояси инкапсуляциядир, яъни, дастурни алоҳида шаклдаги, маълумотларни ва уларни ишлов берувчи тартиботлари билан бирлаштирган ҳолда модулларга (классларга) тузилмалаштир. Ҳар бир шундай класс, амалга ошириш (ёки ифодалаш) деб аталувчи ички қисмга ва интерфейс деб аталувчи ташқи қисмга эга. Амалга оширишдан фақат интерфейс орқали фойдаланиш мумкин. Одатда, интерфейсда хоссаларни (синтаксисда ўзгарувчидек кўринади) ва усулларни (синтаксисда тартибот ёки функциядек кўринади) ажратадилар. Класс усул-конструкторларга ва дастурни бажарилиш вақтида классларнинг нусхаларини яратиш ва йўқ қилишга имкон берадиган деструкторларга эга бўлиши мумкин. Бир класснинг нусхалари, ўзаро ўхшаш (масалан, класснинг усулини мерос олган), аммо фарқланади ҳам (масалан, хоссалари турли қийматга эга). Классларни ва класс нусхаларини объектлар деб аталади, “объектга йўналтирилган дастурлаш” номи ҳам шундан келиб чиққан."}}]}