{"headword": "НЕУСТОЙЧИВОСТЬ ПОРОД-КОЛЛЕКТОРОВ", "key": "neustoychivost porod kollektorov", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "313"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "quduq tubi zonasida, uning ishlatilishi jarayonida sizilayotgan suyuqlik (gaz)ni yuvishi taʼsiridan, togʻ jinsi zarrachalari orasidagi mexanik bogʻlanishlarning boʻshashishi sababli, jinslarning buzilishi. T.j.-k.n baʼzida mahsuldor qatlamda kovaklar hosil boʻlishiga, yuqoridagi gilli jinslarning oʻpirilishiga, ular oʻz navbatida, quduq sementli halqasining buzilishiga, ayrim hollarda MQBning ezilishiga olib kelishi mumkin. Quduq tubidagi togʻ jinslarining mustahkamligini saqlash quyidagi tenglik orqali ifodalanadi: $\\text{P}_{\\text{k}} - \\text{P}_{\\text{gidr}} < \\frac{\\text{Gj}}{2} \\text{K}_{\\text{yon}} (10^{-6}\\rho\\text{g L} - \\text{P}_{\\text{k}})$, bunda $\\text{P}_{\\text{k}}$ — qatlam bosimi; $\\text{G}_{\\text{j}}$ — bir oʻqli siqilishda mahsuldor qatlam jinsining mustahkamlik chegarasi; $\\text{K}_{\\text{yon}}$ — togʻ jinslarining yonlama yorish koeffitsiyenti; $\\rho$ — yuqorida yotgan togʻ jinslarining oʻrtacha zichligi; $\\text{g}$ — ogʻirlik kuchining tezlanishi; $\\text{L}$ — mahsuldor qatlamning chuqurligi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "НЕУСТОЙЧИВОСТЬ ПОРОД-КОЛЛЕКТОРОВ — Тоғ жинси — коллекторларнинг номустаҳкамлиги", "raw_meaning": "қудуқ туби зонасида, унинг ишлатилиши жараёнида сизилаётган суюқлик (газ)ни ювиши таъсиридан, тоғ жинси заррачалари орасидаги механик боғланишларнинг бўшашиши сабабли, жинсларнинг бузилиши. Т.ж.-к.н баъзида маҳсулдор қатламда коваклар ҳосил бўлишига, юқоридаги гилли жинсларнинг ўпирилишига, улар ўз навбатида, қудуқ цементли ҳалқасининг бузилишига, айрим ҳолларда МҚБнинг эзилишига олиб келиши мумкин. Қудуқ тубидаги тоғ жинсларининг мустаҳкамлигини сақлаш қуйидаги тенглик орқали ифодаланади: $\\text{P}_{\\text{к}} - \\text{P}_{\\text{гидр}} < \\frac{\\text{Gж}}{2} \\text{K}_{\\text{ён}} (10^{-6}\\rho\\text{g L} - \\text{P}_{\\text{к}})$, бунда $\\text{P}_{\\text{к}}$ — қатлам босими; $\\text{G}_{\\text{ж}}$ — бир ўқли сиқилишда маҳсулдор қатлам жинсининг мустаҳкамлик чегараси; $\\text{K}_{\\text{ён}}$ — тоғ жинсларининг ёнлама ёриш коэффициенти; $\\rho$ — юқорида ётган тоғ жинсларининг ўртача зичлиги; $\\text{g}$ — оғирлик кучининг тезланиши; $\\text{L}$ — маҳсулдор қатламнинг чуқурлиги."}}]}