{"headword": "НЕФТЕПЕРЕКАЧИВАЮЩИЕ СТАНЦИИ", "key": "nefteperekachivayushchie stantsii", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "318"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "neftni quvur uzatgich orqali haydashni taʼminlovchi qurilmalar majmui. N.x.s.ning asosiy va oraliq turlari maʼlum. Bosh N.x.s.da neft-gaz oladigan boshqarmalarning sexlaridan (neftni tayyorlash qurilmalari, tayyor mahsulot parklari va b.) yoki magistral neft quvur uzatgichlaridan, neftni qabul qilib olib, miqdori va sifatini aniqlab keyingi stansiyaga haydash jarayonlari amalga oshiriladi. N.x.s.ning asosiy texnologik qurilmalariga (bosh, magistral) nasosxona, qoʻshimcha bosim beradigan nasosxona, rezervuar parki, surma zulfin va filtrli quvur uzatgichlar, hisobga oladigan va tartibga soladigan qurilmalar uzeli, qirib tozalash moslamasini joʻnatadigan va qabul qilib oladigan uzellari kiradi. Oraliq N.x.s. quvur uzatgichdagi ishqalanish hisobiga yoʻqotilgan bosim oʻrnini qoplash uchun haydalayotgan neftning bosimini oshirishga moʻljallangan boʻlib, neft quvur uzatgichi trassasining har 60—150 km masofasiga joylashtiriladi. Oraliq N.x.s. asosiy nasosxona, surma zulfinli va filtrli texnologik quvur uzatgichlar, bosimni tartibga soladigan, qirib tozalaydigan moslamani uzatadigan va qabul qiladigan va bosim toʻlqinini soʻndiradigan uzellardan tashkil topgan. Ayrim hollarda, oraliq stansiyalarga kichikroq rezervuar parklari oʻrnatiladi. N.x.s. texnologik jihatdan har xil: «Rezervuarlar orqali», «Rezervuarlarni ishlatish» va «Nasosdan nasosga» rejimlarda loyihalanadi va ishlatiladi. Rezervuarlar orqali ishlatishda stansiyaga quvurlardan oqib kelayotgan neft rezervuarlarga quyiladi, shunda boshqa rezervuarlardan nasos yordamida asosiy nasosga uzatiladi va magistral neft quvur uzatgichga haydaladi. Suzuvchi tomlar yoki pontonlar bilan taʼminlanmagan rezervuarlar orqali neftni uzatishda, «katta nafas olish» hisobiga neftning yengil fraksiyalarining sezilarli darajada yoʻqotilishi kuzatiladi. «Katta nafas olish»dan neftning yoʻqotilishini bartaraf etishda «Rezervuarlarni ishlatish» rejimidan foydalaniladi. Bunda stansiyaga kelayotgan neft oqimi quvur uzatgichlari bilan doim gidravlik bogʻliq holda qabul qilinadi. N.x.s.da rezervuarlardan foydalaniladi. Neft uzatish quvurlari rezervuar parklarining orasidagi uchastkasida haydalayotgan neft hajmi bir-biriga bogʻliq boʻlmaydi va har bir uzatish uchastkasi nasoslarining hayday olish imkoniyati bilan belgilanadi. «Nasosdan nasosga» rejimi magistral neft quvuri uzatgichlarining oraliq stansiyalarida qoʻllaniladi. Bunday rejimda neft oqimining hammasi asosiy nasoslar tomon yoʻnaltiriladi. Shuning uchun ham stansiyalarda rezervuarlarga va asosiy nasoslarga haydaydigan nasoslar oʻrnatilmaydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "НЕФТЕПЕРЕКАЧИВАЮЩИЕ СТАНЦИИ — Нефть ҳайдаш станциялари", "raw_meaning": "нефтни қувур узатгич орқали ҳайдашни таъминловчи қурилмалар мажмуи. Н.х.с.нинг асосий ва оралиқ турлари маълум. Бош Н.х.с.да нефть-газ оладиган бошқармаларнинг цехларидан (нефтни тайёрлаш қурилмалари, тайёр маҳсулот парклари ва б.) ёки магистрал нефть қувур узатгичларидан, нефтни қабул қилиб олиб, миқдори ва сифатини аниқлаб кейинги станцияга ҳайдаш жараёнлари амалга оширилади. Н.х.с.нинг асосий технологик қурилмаларига (бош, магистраль) насосхона, қўшимча босим берадиган насосхона, резервуар парки, сурма зулфин ва фильтрли қувур узатгичлар, ҳисобга оладиган ва тартибга соладиган қурилмалар узели, қириб тозалаш мосламасини жўнатадиган ва қабул қилиб оладиган узеллари киради. Оралиқ Н.х.с. қувур узатгичдаги ишқаланиш ҳисобига йўқотилган босим ўрнини қоплаш учун ҳайдалаётган нефтнинг босимини оширишга мўлжалланган бўлиб, нефть қувур узатгичи трассасининг ҳар 60—150 км масофасига жойлаштирилади. Оралиқ Н.х.с. асосий насосхона, сурма зулфинли ва фильтрли технологик қувур узатгичлар, босимни тартибга соладиган, қириб тозалайдиган мосламани узатадиган ва қабул қиладиган ва босим тўлқинини сўндирадиган узеллардан ташкил топган. Айрим ҳолларда, оралиқ станцияларга кичикроқ резервуар парклари ўрнатилади. Н.х.с. технологик жиҳатдан ҳар хил: «Резервуарлар орқали», «Резервуарларни ишлатиш» ва «Насосдан насосга» режимларда лойиҳаланади ва ишлатилади. Резервуарлар орқали ишлатишда станцияга қувурлардан оқиб келаётган нефть резервуарларга қуйилади, шунда бошқа резервуарлардан насос ёрдамида асосий насосга узатилади ва магистраль нефть қувур узатгичга ҳайдалади. Сузувчи томлар ёки понтонлар билан таъминланмаган резервуарлар орқали нефтни узатишда, «катта нафас олиш» ҳисобига нефтнинг енгил фракцияларининг сезиларли даражада йўқотилиши кузатилади. «Катта нафас олиш»дан нефтнинг йўқотилишини бартараф этишда «Резервуарларни ишлатиш» режимидан фойдаланилади. Бунда станцияга келаётган нефть оқими қувур узатгичлари билан доим гидравлик боғлиқ ҳолда қабул қилинади. Н.х.с.да резервуарлардан фойдаланилади. Нефть узатиш қувурлари резервуар паркларининг орасидаги участкасида ҳайдалаётган нефть ҳажми бир-бирига боғлиқ бўлмайди ва ҳар бир узатиш участкаси насосларининг ҳайдай олиш имконияти билан белгиланади. «Насосдан насосга» режими магистраль нефть қувури узатгичларининг оралиқ станцияларида қўлланилади. Бундай режимда нефть оқимининг ҳаммаси асосий насослар томон йўналтирилади. Шунинг учун ҳам станцияларда резервуарларга ва асосий насосларга ҳайдайдиган насослар ўрнатилмайди."}}]}