{"headword": "НАСОС ЦЕНТРОБЕЖНЫЙ", "key": "nasos tsentrobejniy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "311"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "issiq yoki sovuq suv, qovushqoq yoki agressiv suyuqlik (kislota va ishqorlar), oqova suv, suv bilan tuproq, kukun va shlak, torf, maydalangan koʻmir va b.larni uzatadigan qurilma. M.q.n.ning ishlash prinsipi uning parraklari orasidagi suyuqlik zarrachalariga, aylanadigan ishchi gʻildiragining kinetik energiya berishiga asoslangan. Hosil boʻlgan markazdan qochma kuch (R) taʼsirida suyuqlik va boshqa mahsulotlar zarrachalari ishchi gʻildirakdan nasos korpusiga qarab siljib harakatini davom ettiradi, uning oʻrnini esa, havo bosimi taʼsirida boshqa zarrachalar egallaydi. Buning natijasida nasos uzluksiz ishlay boshlaydi. Nasosning ishchi gʻildiraklari suyuqlik kelishiga faqat bir tomonlama emas, balki ikki tomonlama ham ulangan boʻladi. Markazdan qochma va b. baʼzi nasoslarning gʻildiraklari eng muhim xususiyatlaridan biri, sarf — Q=45 l/s boʻlganda bosimni 1m ga koʻtarishga mos boʻlib, gʻildirakning bir minutda aylanish soni $n_s$ — tez yurish koeffitsiyenti hisoblanadi. M.q.n. ishchi gʻildiraklarining tez yurishiga qarab tasnifi N.1-jadvalda keltirilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "НАСОС ЦЕНТРОБЕЖНЫЙ — Марказдан қочма насос", "raw_meaning": "иссиқ ёки совуқ сув, қовушқоқ ёки агрессив суюқлик (кислота ва ишқорлар), оқова сув, сув билан тупроқ, кукун ва шлак, торф, майдаланган кўмир ва б.ларни узатадиган қурилма. М.қ.н.нинг ишлаш принципи унинг парраклари орасидаги суюқлик заррачаларига, айланадиган ишчи ғилдирагининг кинетик энергия беришига асосланган. Ҳосил бўлган марказдан қочма куч (Р) таъсирида суюқлик ва бошқа маҳсулотлар заррачалари ишчи ғилдиракдан насос корпусига қараб силжиб ҳаракатини давом эттиради, унинг ўрнини эса, ҳаво босими таъсирида бошқа заррачалар эгаллайди. Бунинг натижасида насос узлуксиз ишлай бошлайди. Насоснинг ишчи ғилдираклари суюқлик келишига фақат бир томонлама эмас, балки икки томонлама ҳам уланган бўлади. Марказдан қочма ва б. баъзи насосларнинг ғилдираклари энг муҳим хусусиятларидан бири, сарф — Q=45 л/с бўлганда босимни 1м га кўтаришга мос бўлиб, ғилдиракнинг бир минутда айланиш сони $n_s$ — тез юриш коэффициенти ҳисобланади. М.қ.н. ишчи ғилдиракларининг тез юришига қараб таснифи Н.1-жадвалда келтирилган."}}]}