{"headword": "name", "key": "name", "entries": [{"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "562"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "first name", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name", "raw_meaning": "n first name, given name; title, label; reputation, renown"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "241"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "neɪm", "senses": [{"order": 1, "text": "ism", "examples": [{"text": "what's your name?", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "nom, ot (jismlarning)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "obroʻ", "examples": []}, {"order": 4, "text": "atamoq", "examples": []}, {"order": 5, "text": "tayinlamoq (kun, narx va sh.k.)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name [neɪm]", "raw_meaning": "1. n 1) ism; by ~ ismi bo'yicha; what's your ~? ismingiz nima? 2) nom, ot (jismlarning) 3) obro'; make a good ~ for oneself yaxshi nomga sazovor bo'lmoq <> in the ~ (of) a) nomi bilan; b) nomidan; I haven't a cent to my ~ mening hech vaqom yo'q 2. v 1) atamoq, nomlamoq; ~ after sharafiga nomlamoq 2) tayinlamoq (kun, narx va sh.k.)"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "308"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Be careful. When you are talking about being known by a particular name be called is used.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "ismini aytmoq", "examples": []}, {"order": 3, "text": "sana, narx va h.k. belgilamoq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name² /neım/ v [T] 1 name sb/sth (after sb)", "raw_meaning": "ism qo'ymoq, nomlamoq Be careful. When you are talking about being known by a particular name be called is used. 2 ismini aytmoq 3 sana, narx va h.k. belgilamoq"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "308"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "mashhur inson", "examples": [{"text": "Your first name (US often given name) is the name your parents choose for you when you are born. It is very common in Christian countries to call this your Christian name. It can also be called your forename, although this is more formal and may be found on forms, documents, etc. Surname is the word usually used for your family name which you are born with. When a woman marries she may change her surname to be the same as her husband's. Her surname before marriage is then called her maiden name.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name¹ /neım/ n 1 [C] nom, ism, ot 2 [sing] nom, obro', reputatsiya 3 [C] mashhur inson", "raw_meaning": "- 'namesake n [C] adash Your first name (US often given name) is the name your parents choose for you when you are born. It is very common in Christian countries to call this your Christian name. It can also be called your forename, although this is more formal and may be found on forms, documents, etc. Surname is the word usually used for your family name which you are born with. When a woman marries she may change her surname to be the same as her husband's. Her surname before marriage is then called her maiden name."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "221"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "[neım]", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name² [neım] v", "raw_meaning": "1. atamoq, nom bermoq, ot qoʻymoq; to ~ a child John bolaga Jon deb ot qoʻymoq; ~d after nomli, nomi bilan; 2. nomini aytmoq, nomma-nom sanab chiqmoq; to ~ all the flowers in the garden bogʻdagi hamma gullarni nomma-nom sanab chiqmoq; 3. tanlamoq, saylamoq; (lavozimga) tayinlamoq; to ~ for duty navbatchilikka tayinlamoq\t1. называ́ть, дава́ть и́мя; to ~ a child John назва́ть (наре́чь) ребёнка Джо́ном; ~d after и́мени кого́-либо; 2. называ́ть, перечисля́ть поименно; to ~ all the flowers in the garden перечи́слить назва́ния всех цвето́в в (э́том) саду́; 3. выбира́ть; назнача́ть (на до́лжность); to ~ for duty назнача́ть на дежу́рство"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "221"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "[neım]", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "what is your name?", "source": ""}, {"text": "what is your name?", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "name¹ [neım] n", "raw_meaning": "1. ism, nom, ot; first (given) ~ ism; middle ~ ikkinchi ism; family (last) ~ familiya; full ~ toʻliq ism; ism hamda familiya; maiden ~ qizlikdagi familiya; married ~ erining familiyasi; what is your ~? ismingiz nima?; by ~ of nomli, ismli; in the ~ of nomi bilan; nomidan; 2. obroʻ, eʼtibor; nom, shuhrat, dong; ovoza, dovruq; to make a good ~ for oneself pok nomga sazovor boʻlmoq\t1. и́мя; first (given) ~ и́мя; middle ~ второ́е и́мя; family (last) ~ фами́лия; full ~ по́лное и́мя фамилия; maiden ~ де́вичья фами́лия; married ~ фами́лия по му́жу; what is your ~? как вас зову́т?; by ~ of по и́мени; in the ~ of во и́мя; от и́мени; 2. репута́ция; сла́ва; to make a good ~ for oneself заслужи́ть до́брое и́мя"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "190"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Asl lugʻaviy maʼnosi — xat, maktub. Badiiy adabiyotda maktub tarzida yozilgan sheʼriy asar — epistolyar janr (q.)ning bir turi. Noma janri fors-tojik, oʻzbek va boshqa turkiy xalqlar adabiyotida keng tarqalgan. Oʻzbek klassik adabiyotida bu janrda dunyoviy adabiyotning bir qator muhim asarlari vujudga keldi. «Muhabbatnoma» (Xorazmiy), «Latofatnoma» (Xoʻjandiy), «Dahnoma» (Amiriy), «Taashshuqnoma» (Said Ahmad) kabi asarlar XIV—XV asrlar oʻzbek adabiyoti tarixidagi dunyoviy poeziya namunalaridir. Alisher Navoiyning Sayid Hasan Ardasherga yozgan sheʼriy maktubi — «Masnaviy» ham aslida noma janriga mansub boʻlib, u realistik mohiyati, chuqur sotsial-falsafiy mazmuni bilan xarakterlanadi va Xorazmiy, Xoʻjandiy hamda Amiriylarning ishqiy nomalaridan tubdan farq qiladi. Sayohat taassurotlari asosida vujudga kelgan asarlar ham nomaning bir turi boʻlib, ular sayohatnoma deb yuritiladi. Muqimiyning «Sayohatnoma»si buning yorqin misolidir. Noma mustaqil bir asar boʻlishi bilan birga, katta hajmdagi epik asarning bir boʻlagi boʻlib kelishi mumkin. Masalan, Shirinning Farhodga, Tatyananing Oneginga yozgan maktublari. Sheʼriy noma oʻzbek sovet adabiyotida kollektiv ijod tusini olib, biron katta voqea yoki tarixiy sana munosabati bilan xalq nomidan partiya va hukumat boshliqlariga qarata yoziladi. Masalan, «Kommunizm syezdiga — elimiz armugʻoni», «Tashakkurnoma» (Ulugʻ rus xalqiga oʻzbek xalqidan maktub), Oʻzbekiston SSRning 40 yilligi munosabati bilan KPSS Markaziy Komitetiga oʻzbek xalqi nomidan yozilgan «Salomnoma» va h.k. Noma termini keng maʼnoda umuman asarga, kitobga nisbatan ham qoʻllanilgan. Masalan, «Sindbodnoma», «Shohnoma» (Firdavsiy), «Iskandarnoma» (Nizomiy), «Shayboniynoma» (Muhammad Solih), «Toʻtinoma» (Xiromiy) kabi yirik epik asarlar, «Siyosatnoma» (Nizomulmulk), «Shayboniynoma» (Binoiy), «Ubaydullonoma» (Muhammadamin Buxoriy), «Abdullonoma» (Hofiz Tanish Buxoriy) kabi tarixiy, siyosiy risola va kitoblar. «Bobirnoma» (Bobir), «Humoyunnoma» (Gulbadan begim) kabi memuar asarlar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "эпистоляр жанр"}], "extra": {"raw_word": "Наме", "raw_meaning": "— нома. Асл луғавий маъноси — хат, мактуб. Бадиий адабиётда мактуб тарзида ёзилган шеърий асар — эпистоляр жанр (қ.)нинг бир тури. Нома жанри форс-тожик, ўзбек ва бошқа туркий халқлар адабиётида кенг тарқалган. Ўзбек классик адабиётида бу жанрда дунёвий адабиётнинг бир қатор муҳим асарлари вужудга келди. «Муҳаббатнома» (Хоразмий), «Латофатнома» (Хўжандий), «Даҳнома» (Амирий), «Таашшуқнома» (Саид Аҳмад) каби асарлар XIV—XV асрлар ўзбек адабиёти тарихидаги дунёвий поэзия намуналаридир. Алишер Навоийнинг Сайид Ҳасан Ардашерга ёзган шеърий мактуби — «Маснавий» ҳам аслида нома жанрига мансуб бўлиб, у реалистик моҳияти, чуқур социал-фалсафий мазмуни билан характерланади ва Хоразмий, Хўжандий ҳамда Амирийларнинг ишқий номаларидан тубдан фарқ қилади. Саёҳат таассуротлари асосида вужудга келган асарлар ҳам номанинг бир тури бўлиб, улар саёҳатнома деб юритилади. Муқимийнинг «Саёҳатнома»си бунинг ёрқин мисолидир. Нома мустақил бир асар бўлиши билан бирга, катта ҳажмдаги эпик асарнинг бир бўлаги бўлиб келиши мумкин. Масалан, Шириннинг Фарҳодга, Татьянанинг Онегинга ёзган мактублари. Шеърий нома ўзбек совет адабиётида коллектив ижод тусини олиб, бирон катта воқеа ёки тарихий сана муносабати билан халқ номидан партия ва ҳукумат бошлиқларига қарата ёзилади. Масалан, «Коммунизм съездига — элимиз армуғони», «Ташаккурнома» (Улуғ рус халқига ўзбек халқидан мактуб), Ўзбекистон ССРнинг 40 йиллиги муносабати билан КПСС Марказий Комитетига ўзбек халқи номидан ёзилган «Саломнома» ва ҳ.к. Нома термини кенг маънода умуман асарга, китобга нисбатан ҳам қўлланилган. Масалан, «Синдбоднома», «Шоҳнома» (Фирдавсий), «Искандарнома» (Низомий), «Шайбонийнома» (Муҳаммад Солиҳ), «Тўтинома» (Хиромий) каби йирик эпик асарлар, «Сиёсатнома» (Низомулмулк), «Шайбонийнома» (Биноий), «Убайдуллонома» (Муҳаммадамин Бухорий), «Абдуллонома» (Ҳофиз Таниш Бухорий) каби тарихий, сиёсий рисола ва китоблар. «Бобирнома» (Бобир), «Ҳумоюннома» (Гулбадан бегим) каби мемуар асарлар."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "459"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jismoniy shaxslar", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": ".NAME", "raw_meaning": "Жисмоний шахслар"}}]}