{"headword": "muqaddima", "key": "muqaddima", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Adabiy-badiiy, ilmiy, musiqiy asarlar va boshqalarning boshlanish qismi; kirish, debocha.", "examples": [{"text": "Kitobning muqaddimasi, Muqaddima bermoq.", "source": ""}, {"text": "Bu xil muqoyasaga Istambulda nashr etilgan Fuzuliy devoniga yozilgan muqaddimani misol qilib koʻrsatish mumkin.", "source": "OʻTA"}]}, {"order": 2, "text": "Gap va nutqda asosiy maqsadga koʻchishdan oldin aytilgan soʻzlar, gapning daromadi.", "examples": [{"text": "Boʻtaboy qisqacha bir muqaddimadan keyin majlisni ochib, binokorlik brigadasining boshligʻi Toʻlaganga soʻz berdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Mehmon gapning muqaddimasini yaxshigina boshlagan, endi biror yoʻl topib, asli muddaoga oʻtishi kerak edi.", "source": "S. Ayniy, Doxunda"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ishning boshi, dastlabki bosqichi, debochasi.", "examples": [{"text": "Kumushning erdan chiqqan xabarini Kumushning oʻzidan ham ilgari tushungan va Otabekdan ham ilgari sezgan Homidning sovchisi boshqa sovchilarning muqaddimasi edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/muqaddima"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "114"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Asarning dastlabki boshlanish, kirish qismi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Biror ishning boshi, qismlarning katta kichikligi, eni, boʻyi, bichimi bir-biriga mos boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МУҚАДДИМА", "raw_meaning": "GİRİŞ, MUKADDİME 1.Асарнинг дастлабки бошланиш, кириш қисми. 2.Бирор ишнинг боши, қисмларнинг катта кичиклиги, эни, бўйи, бичими бир-бирига мос бўлган."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "553"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "muqaddima", "raw_meaning": "n introduction; prologue, introductory remarks"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "83"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kirisiw", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MUQADDIMA", "raw_meaning": "kirisiw, alģı sóz."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "113"}, "pos": "", "labels": ["↑"], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Einführung f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "muqaddima ↑", "raw_meaning": "Einführung f, Prolog m"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "175"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "preface", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "сўз боши"}], "extra": {"raw_word": "муқаддима", "raw_meaning": "(син. сўз боши) preface."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "97"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Муқаддима", "raw_meaning": "введение, пролог preface, preliminary remarks, introduction préambule, introduction مُقَدِّمَةٌ، تَمْهِيدٌ"}}]}