{"headword": "muhit", "key": "muhit", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hayot, faoliyat kechadigan tabiiy yoki ijtimoiy sharoitlar majmui.", "examples": [{"text": "Geografik muhit. Ijtimoiy muhit.", "source": ""}, {"text": "Qishloq muhiti, ota-onaning oʻta oqkoʻngillik ruhida bergan tarbiyasi Yigitalining qon-qoniga singib ketgandi.", "source": "D. Nuriy, Osmon ustuni"}, {"text": "Maktabni bitirgach, hammamiz har yoqqa tarqashib ketamiz. Keyin har kim oʻz muhitida oʻz ishi bilan ovora boʻlib ketadi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 2, "text": "Kasb-hunari, ishi, faoliyati va shu kabilarga koʻra bir-biri bilan bogʻliq boʻlgan kishilar doirasi.", "examples": [{"text": "Men qozi domla va Asad qori kabi hurmatli zotlar muhitiga oʻzimni topshirib, daryodan ayrilib chiqqan ariqchaday, xalqimdan ayrilib chiqib, oxiri qurib qolishga mahkum boʻlgan ekanman.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Tabiiyki, ona uchun ham yolgʻiz farzand arzanda edi. Bu muhit Davronni havolantirib qoʻydi.", "source": "S. Karomatov, Soʻnggi barxan"}]}, {"order": 3, "text": "Hodisa, jarayon va shu kabilar kechadigan moddiy sharoit.", "examples": [{"text": "Yorugʻlikning turli muhitda turlicha sinishi.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/muhit"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "115"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hayot, faoliyat kechadigan tabiiy yoki ijtimoiy sharoitlar majmui.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kasb-hunar, ishi, faoliyati va sh.k.ga koʻra bir-biri bilan bogʻliq boʻlgan kishilar doirasi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МУҲИТ", "raw_meaning": "1.ÇEVRE, MUHİT 2.İŞ ÇEVRESİ 1.Ҳаёт, фаолият кечадиган табиий ёки ижтимоий шароитлар мажмуи. 2.Касб-ҳунар, иши, фаолияти ва ш.к.га кўра бир-бири билан боғлиқ бўлган кишилар доираси."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "478"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Çevre, yöre.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bir kimsenin sürekli ilişkide bulunduğu insanlar topluluğu, çevre.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MUHİT", "raw_meaning": "МУҲИТ 1.Çevre, yöre. 2.Bir kimsenin sürekli ilişkide bulunduğu insanlar topluluğu, çevre."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Radiotoʻlqinlarning tarqalishi yoki optik signallarning uzatilishi roʻy beradigan sharoit.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Axborot uzatilishida koʻmaklashadigan maʼlum vositalar, yaʼni turli xususiyat kasb etuvchi – kabelli, optik-tolali, yoʻldoshli, radioreleli, troposfera va boshqa aloqa kanallari yoki liniyalarining jami.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "муҳит", "raw_meaning": "ингл: medium рус: среда 1 Радиотўлқинларнинг тарқалиши ёки оптик сигналларнинг узатилиши рўй берадиган шароит. 2 Ахборот узатилишида кўмаклашадиган маълум воситалар, яъни турли хусусият касб этувчи – кабелли, оптик-толали, йўлдошли, радиорелели, тропосфера ва бошқа алоқа каналлари ёки линияларининг жами."}}, {"dictionary": {"name": "Pedagogik atamalar lugʻati", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "204"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "insonning shakllanishi va ijtimoiylashuvidagi hamda tarkib topishidagi muhim omil; shaxsga taʼsir koʻrsatuvchi tashqi voqea va hodisalarning majmui; atrof-muhit, insonni oʻrab turgan sharoit va taʼsirlarning majmui, inson oʻsib ulgʻayayotgan, yashayotgan va ishlayotgan sharoit, vaziyat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Муҳит", "raw_meaning": "инсоннинг шаклланиши ва ижтимоийлашувидаги ҳамда таркиб топишидаги муҳим омил; шахсга таъсир кўрсатувчи ташқи воқеа ва ҳодисаларнинг мажмуи; атроф-муҳит, инсонни ўраб турган шароит ва таъсирларнинг мажмуи, инсон ўсиб улғаяётган, яшаётган ва ишлаётган шароит, вазият.\tСреда - важнейший фактор формирования и социализации человека и его становления; совокупность внешних событий и явлений, воздействующих на личность; окружение, совокупность условий и влияний, окружающих человека, обстоятельства, в которых растет, живёт и работает человек. Виды среды: Микросреда - контактное, т.е. непосредственное окружение человека (родители, воспитатели, родственники, школа, \"улица\" и т.п.). Социальная среда - конкретные общественные отношения,\tWednesday - the most important factor in the formation and socialization of man and his formation; a set of external events and phenomena that affect the person; the environment, the set of conditions and influences, the surrounding environment, the conditions, the circumstances in which people grow, live and work. Types of environment: Microenvironment - contact, i.e. the immediate environment of the person (parents, educators, relatives, school, \"street\", etc.). Social environment - specific social relations, traditions, moral and legal foundations under which a person is born and lives (the society in which the person lives). Natural environment -"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "501"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "odob muhitning fayzidir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "muhit", "raw_meaning": "среда; условия, атмосфера; odob ~ning fayzidir благовоспитанность – это украшение среды (людей)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "552"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "muhit", "raw_meaning": "n among, amongst, environment, surroundings, circumstances"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "82"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MUHIT", "raw_meaning": "– ortalıq, sharayat."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "111"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "atrof-muhit himoyasi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "muhit", "raw_meaning": "Umwelt f; atrof-~ himoyasi Umweltschutz m, Umgebung f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "175"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "climate", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "муҳит", "raw_meaning": "climate, environment, surroundings, society; атроф-муҳит environment (surroundings); ахлоқий-психологик (руҳий) муҳит moral and psychological climate; бизнинг муҳитда in our circle (set); ижтимоий-иқтисодий муҳит"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "98"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Муҳит", "raw_meaning": "среда surroundings; environment ambiance, environnement, situation, climat بِيئَةٌ، وَسَطٌ، مُحِيطٌ"}}]}