{"headword": "model", "key": "model", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning (masalan, avtomobil, inshoot, kiyim va shu kabilarning) xuddi oʻzidek yoki kichraytirib, kattalashtirib olingan, koʻplab ishlab chiqarish uchun andoza boʻladigan nusxasi.", "examples": [{"text": "Traktor modeli. Stanok modeli,", "source": ""}, {"text": "Asad qoʻydi modelin, uchdi model havolab.", "source": "T. Toʻla"}]}, {"order": 2, "text": "Tasviriy asarning, masalan, haykalning loy, mum, gips yoki yogʻochdan yasalgan, keyinchalik undan qolip olish asosi-da chidamli materialdan asl nusxa tayyorlanadigan xomaki nusxasi.", "examples": [{"text": "Rassom oʻz asarini boshlar ekan, eng avvalo, maʼlum estetik kechinmalarni uygʻotadigan, oʻy surishga majbur qiladigan, zavq baxsh etadigan model tanlashi kerak.", "source": "A. Umarov, Portret — davrning yorqin ifodasi"}]}, {"order": 3, "text": "Rassom rasm chizayotganda yoki fotograf suratga olayotganda muayyan, kerakli vaziyatda turadigan erkak yoki ayol (naturachi).", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Quyuvchilikda qolip tayyorlash uchun yogʻoch yoki metalldan yasalgan nusxa.", "examples": [{"text": "Model sexi.", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "Ommaga, jamoatchilikka u yoki bu modelyer yaratgan yangi model (namuna)dagi kiyimlarni namoyish etuvchi xizmat-chi ayol yoki erkak.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/model"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "476"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Resim, heykel veya buna benzer şeyler yapılırken baka baka benzetilmeye çalışılan nesne, örnek.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bir sanatçıya poz veren kimse.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MODEL", "raw_meaning": "НУСХА, МОДЕЛЬ 1.Resim, heykel veya buna benzer şeyler yapılırken baka baka benzetilmeye çalışılan nesne, örnek. 2.Bir sanatçıya poz veren kimse."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "160"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum obyektning muayyan tavsifnomalari va harakatlariga taqlid qilishni taʼminlovchi dastur yoki qurilma. Model oʻrganilayotgan yoki yaratilayotgan obyektning tuzilishi va vazifalarini tavsiflaydi. Modellar ikki klassga boʻlinadi. Ularning birinchisi matematika usullari orqali ifodalangan obyektlarning taxminiy tavsifi boʻlmish matematik modellardan iborat. Ikkinchi klassga obyektlarni ularning maʼlum tavsifnomalari yoki xususiyatlariga taqlid qiluvchi modellashtiruvchi qurilmalar bilan oʻzgartirish orqali yaratiladigan fizik modellar kiradi. Masalan, fizik model yordamida bitta kompyuterning faoliyati boshqa kompyuterda taqlid qilinadi. Informatikada tizim va tarmoqlarni boshqarish modellari muhim ahamiyatga ega. Yaratilayotgan tarmoqlarning arxitekturasini belgilovchi ochiq tizimlarning oʻzaro ishlashining asosiy etalon modeli, ISDN etalon modeli, tizim obyektlari modeli keng tarqalgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "модель", "raw_meaning": "ингл: model рус: модель Маълум объектнинг муайян тавсифномалари ва ҳаракатларига тақлид қилишни таъминловчи дастур ёки қурилма. Модель ўрганилаётган ёки яратилаётган объектнинг тузилиши ва вазифаларини тавсифлайди. Моделлар икки классга бўлинади. Уларнинг биринчиси математика усуллари орқали ифодаланган объектларнинг тахминий тавсифи бўлмиш математик моделлардан иборат. Иккинчи классга объектларни уларнинг маълум тавсифномалари ёки хусусиятларига тақлид қилувчи моделлаштирувчи қурилмалар билан ўзгартириш орқали яратиладиган физик моделлар киради. Масалан, физик модель ёрдамида битта компьютернинг фаолияти бошқа компьютерда тақлид қилинади. Информатикада тизим ва тармоқларни бошқариш моделлари муҳим аҳамиятга эга. Яратилаётган тармоқларнинг архитектурасини белгиловчи очиқ тизимларнинг ўзаро ишлашининг асосий эталон модели, ISDN эталон модели, тизим объектлари модели кенг тарқалган."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "549"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "model", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model", "raw_meaning": "n model, pattern"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "237"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "məud", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model [məud]", "raw_meaning": "1) andaza; 2) namuna, ibrat"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "213"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "ʼmɒdl", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model ['mɒdl] n", "raw_meaning": "1. nusxa, andaza, maket; 2. namuna, o‘rnak, ibrat; 3. model, nusxa 1. модель, макет; 2. образец; 3. модель"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "110"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model", "raw_meaning": "Modell n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "намуна"}, {"kind": "sinonim", "target": "андоза"}, {"kind": "sinonim", "target": "колип"}], "extra": {"raw_word": "модел (син. намуна, андоза, колип)", "raw_meaning": "model, patter, type; моделлар кургазмаси fashion show; моделлар уйи fashion house, янги моделларни яратиш (ривожлантириш) development of a new model."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "504"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "model", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model", "raw_meaning": "модель"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "125"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "model", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "модель", "raw_meaning": "модель"}}, {"dictionary": {"name": "Kimyo terminlari lugʻati", "title": "ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Shokirova, M.; Nurullayev, Sh. (2013). ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ. Tashkent: Tafakkur-bo'stoni.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-russian-dictionary-of-chemistry-terms-inglizcha-ozbekcha-ruscha-kimyo-terminlari-lugati/", "page": "186"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "andaza", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "model", "raw_meaning": "andaza, qolip, sxema, namuna модель, образец"}}]}