мия
miyaмия
от 1. Одам ва баъзи ҳайвонлар нерв системасининг марказий бўлими; одамда — тафаккур аъзоси.
Бош мия. Орқа мия. Мия қобиғи. Мия касалликлари.
Айтишларига қараганда, миям чайқалган эмиш. — Гул-даста
Унинг [ Жапақнинг]
миясида гўё ҳеч қандай ўй, фикр ёʻқ эди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
2. Одам ва умуртқали ҳайвонлар суяги бўшлиқларини тўлдириб турувчи тўқима (кўмик).
3. Кўчма Ақл, онг.
Мияси бор киши. Мияси бутун одам,
[Зуннунхўжа:] Миянг борми ўзи, Сидиқжон колхозга киргани билан ер колхозга ўтиб кетмайди, ўртада бўлади! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. с. т. Бошнинг қоқ тепаси; бош, калла.
Миясига муштламоқ.
Тўравой душманнинг бирининг кўксига найза санчиб, иккинчисининг миясига қўндоқ билан урди. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Мияси шишмоқ Нима қилишини билмай қолмоқ, боши қотмоқ. Мана шунингдек масалалар билан Ўзбек ойимнинг мияси шишган эди. — А. Қодирий, Утган кунларХалқнинг мияси шишди, кўзи тинди. — А. Қодирий, Кичик асарлар
- Мияси ғовламоқ айн. мияси шишмоқ Шермат аканинг ғазаби қайнаб кетди. Мияси ғовлаб, юзига совуқ тер қуйилди. — М. Хайруллаев, Тилла маржон
- Миясида ёнғоқ (ёки данак) чақмоқ эрим миямда данак чақса ҳам, уйда ўтирганим бир давлат эди. — А. Қаҳҳор,Мастон.
- Миясини емоқ Тўғри фикрлай олмайдиган бўлмоқ. Миясини еган чол! ўғлингнинг кимлигини билганингда, валдирамас эдинг! — Мирмуҳсин, МеъморҚариб, миянгизни еб қопсиз, кўздан ҳам қопсиз! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Миясини қотирмоқ айн. бошини қотирмоқ қ. бош бу ҳол яна унинг миясини қотирди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Миясини қоқиб, қўлига бермоқ Ҳаддан ортиқ гап-сўз билан жонига тегмоқ. Тошкентдан яп-янги машина олиб келиши ҳақида мақтанавериб, миямизни қоқиб, қўлимизга берди. — И. Раҳим, Зангори кема капитаниАйтиб улгургунча, ая миясини қоқиб, қўлига берарди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири.