{"headword": "МЕХАНИЧЕСКОЕ ОБЕЗВОЖИВАНИЕ НЕФТИ", "key": "mexanicheskoe obezvojivanie nefti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "301"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "neftni mexanik suvsizlantirish jarayoni shartli ravishda ikki qismga boʻlinadi: birinchisi — tomchilarning yiriklashuvi, yaʼni bir-biriga yaqinlashishi va floukulyatsiyasi, suv tomchilarining zirh qobiqlarida parchalanishi va ularning oʻlchamlarini keyinchalik qoʻshilishiga yetarli darajada koagulyatsiyalanishi; ikkinchisi — kattalashgan tomchilarning choʻkishi. Gravitatsion tindirish neftni suvsizlantirishning asosiy metodlaridan biri hisoblanadi. Tindirish, asosan, ikki rejimda bajariladi — uzluksiz va davriy. Mos ravishda ular uzluksiz va davriy ishlovchi tindirgichlarda amalga oshiriladi. Davriy tindirgichlar holida silindrik tindirgichlar — rezervuarlar qoʻllaniladi. Suvsizlantirishga moʻljallangan neft rezervuarga taqsimlovchi quvur uzatgichlar yordamida quyiladi. Toʻldirilgan rezervuarda suv choʻkib, uning pastida yigʻiladi. Neft esa rezervuarning yuqorisida toʻplanadi. Tindirish tinch (harakatsiz) holatda amalga oshiriladi. Neftni suvsizlantirish jarayoni tugagandan soʻng neft va suv tindirgichdan chiqarib olinadi. Tindiradigan rezervuarlar ishida qoniqarli natijaga faqat neftda suv erkin yoki yuqori dispersli beqaror emulsiya holatida boʻlganda erishiladi. Uzluksiz gravitatsion tindirgichlarda tindirish jarayoni suyuqlikning uzluksiz harakat oqimida amalga oshiriladi. Uzluksiz tindirgichlar gorizontal va vertikal turlarga boʻlinadi. Gorizontal turi oʻz navbatida boʻylama va radial tipga ajraladi. Bir tarkibli suyuqlikda suv tomchisining harakatlanishi, zichliklar farqiga koʻra sodir boʻladi va oʻziga tomchini ergashtiradigan oqim kuchi yuzaga keladi. Suyuqlikning tindirgich boʻylab oʻtish yoʻlining uzunligi yetarli darajada boʻlganda undan chiqishda emulsiyani tashkil qilgan fazalar toʻliq ajraladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕХАНИЧЕСКОЕ ОБЕЗВОЖИВАНИЕ НЕФТИ — Нефтни механик сувсизлантириш", "raw_meaning": "нефтни механик сувсизлантириш жараёни шартли равишда икки қисмга бўлинади: биринчиси — томчиларнинг йириклашуви, яъни бир-бирига яқинлашиши ва флоукуляцияси, сув томчиларининг зирҳ қобиқларида парчаланиши ва уларнинг ўлчамларини кейинчалик қўшилишига етарли даражада коагуляцияланиши; иккинчиси — катталашган томчиларнинг чўкиши. Гравитацион тиндириш нефтни сувсизлантиришнинг асосий методларидан бири ҳисобланади. Тиндириш, асосан, икки режимда бажарилади — узлуксиз ва даврий. Мос равишда улар узлуксиз ва даврий ишловчи тиндиргичларда амалга оширилади. Даврий тиндиргичлар ҳолида цилиндрик тиндиргичлар — резервуарлар қўлланилади. Сувсизлантиришга мўлжалланган нефть резервуарга тақсимловчи қувур узатгичлар ёрдамида қуйилади. Тўлдирилган резервуарда сув чўкиб, унинг пастида йиғилади. Нефть эса резервуарнинг юқорисида тўпланади. Тиндириш тинч (ҳаракатсиз) ҳолатда амалга оширилади. Нефтни сувсизлантириш жараёни тугагандан сўнг нефть ва сув тиндиргичдан чиқариб олинади. Тиндирадиган резервуарлар ишида қониқарли натижага фақат нефтда сув эркин ёки юқори дисперсли беқарор эмулсия ҳолатида бўлганда эришилади. Узлуксиз гравитацион тиндиргичларда тиндириш жараёни суюқликнинг узлуксиз ҳаракат оқимида амалга оширилади. Узлуксиз тиндиргичлар горизонталь ва вертикал турларга бўлинади. Горизонталь тури ўз навбатида бўйлама ва радиал типга ажралади. Бир таркибли суюқликда сув томчисининг ҳаракатланиши, зичликлар фарқига кўра содир бўлади ва ўзига томчини эргаштирадиган оқим кучи юзага келади. Суюқликнинг тиндиргич бўйлаб ўтиш йўлининг узунлиги етарли даражада бўлганда ундан чиқишда эмулсияни ташкил қилган фазалар тўлиқ ажралади."}}]}