{"headword": "metod", "key": "metod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tabiat va jamiyat hodisalarini bilish, tadqiq qilish usuli.", "examples": [{"text": "Dialektik metod. Qiyosiy metod.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": ". usul, uslub.", "examples": [{"text": "Mehnatni ilmiy tashkil etishning yangi elementlari, davolashning yangi metodlari joriy qilinmoqda.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/metod"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "108"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "voris. 2.Davom ettiruvchi, voris. Biror ishni bajarish, amalga oshirish usullari majmui.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕТОД", "raw_meaning": "METOT, YÖNTEM ворис. 2.Давом эттирувчи, ворис. Бирор ишни бажариш, амалга ошириш усуллари мажмуи."}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "244"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Прием или система приемов.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕТОД м. Прием или система приемов.", "raw_meaning": "УСУЛ Усул ёки усуллар тизими.\tUSUL Usul yoki usullar tizimi."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "161"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "метод исследования", "source": ""}, {"text": "метод работы", "source": ""}, {"text": "передовые методы производства", "source": ""}, {"text": "применить новый метод", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "метод", "raw_meaning": "м usul, metod; ~ исследования tadqiqot metodi; ~ работы ish usuli; передовые ~ы производства ishlab chiqarishning ilg‘or metodlari; применить новый ~ yangi metodni (usulni) qo‘llamoq."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "126"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕТОД, -а м", "raw_meaning": "usul, metod;"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "547"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "metod", "raw_meaning": "n method, methodology"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "108"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Methode f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "metod", "raw_meaning": "Methode f; dialektik ~ dialektische Methode"}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Metod", "raw_meaning": "Uslub Әдіс Usul (stil) Метод"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "усул"}, {"kind": "sinonim", "target": "йул"}], "extra": {"raw_word": "метод", "raw_meaning": "(син. усул, йул) method, procedure, technique; бошкаришнинг илмий методлари (усуллари) scientific method of control; диалектик метод (усул) dialectical method; диктаторлик методлари (усуллари) dictatorial methods; иш методларини (усулларини) такомиллаштирмоқ perfect the methods of work; иқтисодий методлар (усуллар) economic methods; кураш(иш) методларини (усулларини) узгартирмоқ modify the methods of struggle; мажбурий (зурлик қилиб амалга оширилган) методлар (усуллар) violent methods; мафкуравий кураш ме-"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "546"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "метод", "raw_meaning": "усул"}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "89"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "юнон. matodos — текшириш, йўл", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tabiat hodisalarini tekshirish usuli: oʻrganilayotgan hodisalarga yondashish, ilmiy bilishning va haqiqatni aniqlashning rejali yoʻli; harakat usuli yoki tartibi; markscha dialektik metod dunyoni bilishning va uni revolyutsion oʻzgartirishning birdan bir ilmiy hamda izchil metodidir. Dialektik metodning asosiy xususiyatlari hodisalarni oʻzaro bogʻlanishda, harakatda, rivojlanishda, miqdor oʻzgarishlaridan sifat oʻzgarishlariga oʻtishda tekshirishdan iboratdir. Markscha dialektik metod meta-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕТОД", "raw_meaning": "(юнон. matodos — текшириш, йўл) — метод; табиат ҳодисаларини текшириш усули: ўрганилаётган ҳодисаларга ёндашиш, илмий билишнинг ва ҳақиқатни аниқлашнинг режали йўли; ҳаракат усули ёки тартиби; марксча диалектик метод дунёни билишнинг ва уни революцион ўзгартиришнинг бирдан-бир илмий ҳамда изчил методидир. Диалектик методнинг асосий хусусиятлари ҳодисаларни ўзаро боғланишда, ҳаракатда, ривожланишда, миқдор ўзгаришларидан сифат ўзгаришларига ўтишда текширишдан иборатдир. Марксча диалектик метод мета-"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "117"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "метод", "raw_meaning": "метод, усул, йўл"}}, {"dictionary": {"name": "Qurilish atamalari lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "119"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Метод", "raw_meaning": "Метод, усул, йўл Усыл Method"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "154"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "borliqni (hodisa, jarayon, modda va b.) nazariy va amaliy tushunish, oʻrganish uchun qabul qilingan usullar, operatsiyalar majmui. Hozirgi zamonda metallurgiya sohasidagi jarayonlarni oʻrganish uchun xilma-xil usullardan foydalaniladi. Mas: tajriba usuli, emperik maʼlumatlarini tahlil qilish, ilmiy nazariya yaratish va uni amalda tekshirib koʻrish, ilmiy natijalarni bayon etish, moddalarni olish va ularning fizik-kimyoviy xossalarini oʻrganish usullari va h.k. Mas: Xomashyodan (ruda, boyitmadan) metallarni ajratib olish uchun pirometallurgiya va gidrometallurgiya usullaridan foydalaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "метод", "raw_meaning": "method ['meθəd]; procedure [prə'si:dʒə(r)] усул: борлиқни (ҳодиса, жараён, модда ва б.) назарий ва амалий тушуниш, ўрганиш учун қабул қилинган усуллар, операциялар мажмуи. Ҳозирги замонда металлургия соҳасидаги жараёнларни ўрганиш учун хилма-хил усуллардан фойдаланилади. Мас: тажриба усули, эмперик маълуматларини таҳлил қилиш, илмий назария яратиш ва уни амалда текшириб кўриш, илмий натижаларни баён этиш, моддаларни олиш ва уларнинг физик-кимёвий хоссаларини ўрганиш усуллари ва ҳ.к. Мас: Хомашёдан (руда, бойитмадан) металларни ажратиб олиш учун пирометаллургия ва гидрометаллургия усулларидан фойдаланилади."}}]}