{"headword": "Местный колорит", "key": "mestniy kolorit", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror mahalliy sharoit, urf-odat yoki joyga xos turmush, peyzaj va til xususiyatlarini badiiy adabiyotda aks ettirish boʻlib, u baʼzan fransuz tilidan oʻtgan kulyoplokal termini bilan ham ifodalanadi. Mahalliy kolorit realistik adabiyotda tipik xarakterlarning tipik sharoitda mukammal tasvirlashning muhim talablaridan biri hisoblanadi. Yevropa adabiyotida sentimentalist yozuvchilar mahalliy koloritdan foydalanishda peyzajga koʻproq ahamiyat berdilar. Chunki ular tabiat tasviri fonida shaxsning sentimental holatini mukammalroq aks ettirishga intildilar. Romantik yozuvchilar esa asar voqealarini hali burjuaziya tuzumi qaror topmagan Yaqin Sharq hamda Kavkaz kabi oʻlkalarga koʻchirdilar. Makon va zamon jihatidan bunday keng imkoniyat ularga klassitsizmning qatʼiy chegaralarini buzishga va shu orqali oʻz orzu-umidlarini kengroq bayon etishga yordam berdi. Realistik adabiyot yuzaga kelgach, butun Yevropa va rus adabiyotida mahalliy kolorit tarixiy konkretlik kasb etdi. Natijada rus adabiyotida L. N. Tolstoy, keyinchalik A. Tolstoy, M. Sholoxov va boshqa realist yozuvchilarning ijodi yuksaklikka koʻtarildi. Mahalliy koloritni toʻlaroq aks ettirishda qardosh xalqlar adabiyotining P. Brovia, M. Ibrohimov, M. Avezov, Ch. Aytmatov, J. Ikromiy kabi vakillari alohida ajralib turadilar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Местный колорит", "raw_meaning": "— маҳаллий колорит. Бирор маҳаллий шароит, урф-одат ёки жойга хос турмуш, пейзаж ва тил хусусиятларини бадиий адабиётда акс эттириш бўлиб, у баъзан француз тилидан ўтган кулёpлокаль термини билан ҳам ифодаланади. Маҳаллий колорит реалистик адабиётда типик характерларнинг типик шароитда мукаммал тасвирлашнинг муҳим талабларидан бири ҳисобланади. Европа адабиётида сентименталист ёзувчилар маҳаллий колоритдан фойдаланишда пейзажга кўпроқ аҳамият бердилар. Чунки улар табиат тасвири фонида шахснинг сентиментал ҳолатини мукаммалроқ акс эттиришга интилдилар. Романтик ёзувчилар эса асар воқеаларини ҳали буржуазия тузуми қарор топмаган Яқин Шарқ ҳамда Кавказ каби ўлкаларга кўчирдилар. Макон ва замон жиҳатидан бундай кенг имконият уларга классицизмнинг қатъий чегараларини бузишга ва шу орқали ўз орзу-умидларини кенгроқ баён этишга ёрдам берди. Реалистик адабиёт юзага келгач, бутун Европа ва рус адабиётида маҳаллий колорит тарихий конкретлик касб этди. Натижада рус адабиётида Л. Н. Толстой, кейинчалик А. Толстой, М. Шолохов ва бошқа реалист ёзувчиларнинг ижоди юксакликка кўтарилди. Маҳаллий колоритни тўлароқ акс эттиришда қардош халқлар адабиётининг П. Бровиа, М. Иброҳимов, М. Авезов, Ч. Айтматов, Ж. Икромий каби вакиллари алоҳида ажралиб турадилар."}}]}