{"headword": "mehnat", "key": "mehnat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror maqsad uchun qaratilgan aqliy yoki jismoniy faoliyat; ish.", "examples": [{"text": "Aqliy mehnat. Jismoniy mehnat. Mehnat intizomi. Mehnatda chiniqmoq. Mehnat — mehnatning tagi rohat.", "source": "Maqol"}, {"text": "Mehnatga oʻrgangan kishi mehnatsiz qolsa, mehnat xumor qiladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona t. o."}]}, {"order": 2, "text": "Biror maqsad uchun sarflanadigan kuch, gʻayrat, harakat.", "examples": [{"text": "Bir tomondan, raisning obroʻyini saqlash, ikkinchi tomondan, bu tadbirdan qattiq norozi boʻlgan odamlarga buning mohiyatini tushuntirish kerak boʻlib qoldi. Oʻrmonjon bunga hiylagina vaqt va mehnat sarf qildi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/mehnat"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "108"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishining aql yoki kuch bilan amalga oshiradigan maqsadli faoliyati; ish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МЕҲНАТ", "raw_meaning": "İŞ, EMEK ÇALIŞMA Кишининг ақл ёки куч билан амалга оширадиган мақсадли фаолияти; иш."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "497"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "mehnat — uzoq umr garovi", "source": ""}, {"text": "mehnat, mehnatning tagi rohat", "source": ""}, {"text": "mehnat qildim, xoʻp qildim, minnat qildim, yoʻq qildim", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "mehnat", "raw_meaning": "труд, работа; трудовой; jismoniy ~ физический труд; ~ qilib topmoq заработать трудом; ~ intizomi трудовая дисциплина; ~ kuni трудодень; ~ qobiliyati трудоспособность; ~ — uzoq umr garovi посл. труд — залог долголетия; ~, ~ning tagi rohat погов. труд, а на дне труда — услада; соотв. после трудов сладок покой; ~ qildim, xo‘p qildim, minnat qildim, yo‘q qildim посл. (букв. я труд свой отдал — и славно сделал, я напомнил об услуге — и всё испортил) лучше не дари, да после не кори; чем корить, лучше не кормить; ◊ ~dan qochmoq неодобр. убегать от трудностей; ~i singgan вложен его труд; ~ing rohat bo‘lsin благожел. пусть твой труд принесёт тебе счастье и радость."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "546"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "mehnat", "raw_meaning": "n labour, work; toil; unumli ~ productive work; ~ qilmoq labour, work"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "miynet", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MEHNAT", "raw_meaning": "miynet, jumıs."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "107"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Arbeit f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "mehnat", "raw_meaning": "Arbeit f; ~ qilmoq arbeiten vi"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "159"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "jamoat mehnati", "source": ""}, {"text": "jismoniy mehnat", "source": ""}, {"text": "ijodiy mehnat", "source": ""}, {"text": "ijtimoiy foydali mehnat", "source": ""}, {"text": "koʻp mehnat talab qiladigan", "source": ""}, {"text": "koʻp mehnat talab qilish", "source": ""}, {"text": "mehnat qobiliyati", "source": ""}, {"text": "majburiy mehnat", "source": ""}, {"text": "malakali mehnat", "source": ""}, {"text": "mehnat vositalari", "source": ""}, {"text": "mehnat daftarchasi", "source": ""}, {"text": "mehnat intizomi", "source": ""}, {"text": "mehnat kutarinkiligi", "source": ""}, {"text": "mehnat nizolari", "source": ""}, {"text": "mehnat staji", "source": ""}, {"text": "mehnat shartnomasi", "source": ""}, {"text": "mehnat qilmoq", "source": ""}, {"text": "ogʻir mehnat", "source": ""}, {"text": "samarali mehnat", "source": ""}, {"text": "tinch ijodiy mehnat bilan band boʻlmoq", "source": ""}, {"text": "tirishqoqlik bilan qilingan mehnat", "source": ""}, {"text": "fidokorona mehnat", "source": ""}, {"text": "Xalqaro mehnat tashkiloti", "source": ""}, {"text": "xalqaro mehnatni taqsimlash", "source": ""}, {"text": "shavkatli mehnat", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "меҳнат", "raw_meaning": "work, labour; жамоат меҳнати collective labour; жисмоний меҳнат physical labour; ижодий меҳнат constructive (creative) labour; ижтимоий фойдали меҳнат socially useful labour; кўп меҳнат талаб қиладиган labour intensive (labour-intensive, labour consuming, labourous); кўп меҳнат талаб қилиш labour intensity (labour intensiveness, labour comsume, labourous); меҳнат қобилияти capacity for work; мажбурий меҳнат forced labour; малакали меҳнат skilled labour; меҳнат воситалари instruments of labour; меҳнат дафтарчаси work record; меҳнат интизоми labour discipline; меҳнат кутаринкилиги enthusiasm for work; меҳнат низолари industrial dispute; меҳнат стажи time record; меҳнат шартномаси labour contract; меҳнат қилмоқ work (toil, labour); оғир меҳнат hard work (toil); самарали меҳнат productive labour; тинч ижодий меҳнат билан банд бўлмоқ be engaged in peaceful labour; тиришқоқлик билан қилинган меҳнат unremitting toil (persistent work); фидокорона меҳнат selfless labour; Халқаро меҳнат ташкилоти International Labour Organization; халқаро меҳнатни тақсимлаш international division of labour; шавкатли меҳнат valiant labour."}}, {"dictionary": {"name": "Экономика: краткий узбекско-русский словарь", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "89"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Меҳнат", "raw_meaning": "– Труд"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "90"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Меҳнат", "raw_meaning": "труд, работа labour, work; job travail, oeuvre عَمَلٌ (أَعْمَالٌ)، كَدْحٌ، شُغْلٌ (أَشْغَالٌ)"}}]}