{"headword": "markaz", "key": "markaz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻrtalik, oʻrta yer; holat, mavqe, vaziyat", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Mat., fiz. Geometrik shaklning oʻq chiziqlari kesishadigan, masalan, shar sirtining barcha nuqtalaridan baravar uzoqlikda boʻlgan nuqta, geometrik yoki fizik nisbatlarning oʻrta nuqtasi.", "examples": [{"text": "Ellips markazi. Linza markazi. Simmetriya markazi. Ogʻirlik markazi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Biror sath, maydon va shu kabilarning oʻrta qismi; oʻrtasi.", "examples": [{"text": "Choʻl markazida qad koʻtargan posyolkaga aholi koʻchib kela boshladi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 4, "text": "Koʻchma Ahamiyati, mohiyati va shu kabilar jihatdan asos, asosiy hisoblanuvchi joy, qism, oʻrin va boshqalar", "examples": [{"text": "Asar markazida bisotlaridagi yolgʻiz eshaklarini minib, safarga chiqqan ota va oʻgʻil obrazlari turadi.", "source": "OʻTA"}, {"text": "Goʻsht tayyorlash, aholi dasturxoniga goʻsht mahsulotlari yetkazib berishdagi qingʻir ishlar markazida goʻsht kombinatlari turadi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Aholi yashaydigan joyning maʼmuriy binolar, savdo va boshqa muassasalar oʻrnashgan asosiy qismi.", "examples": [{"text": "Shahar markazi. Qishloq markazi.", "source": ""}, {"text": "Qaysi kuni markazdan kelgan vrach Hanifa xolaning kasali rak ekanini aytgan edi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 6, "text": "Biror faoliyat sohasida asosiy ish olib boriladigan joy.", "examples": [{"text": "Matbuot markazi. Ilmiy markaz.", "source": ""}, {"text": "Yaqinda Oʻzbekiston atom markazining toʻngʻich inshooti — respublika Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutining ilmiy-tadqiqot reaktori ishga tushdi.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 7, "text": "Ayn. poytaxt.", "examples": [{"text": "Toshkent — Respublikamizning markazi.", "source": ""}, {"text": "Uning [Musulmonqulning] istibdodi oʻzga shaharlarda uncha sezilmasa ham, markaz — Qoʻqon odamlarini juda toʻydirdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 8, "text": "Tar. Oliy boshqaruv, rahbarlik organi.", "examples": [{"text": "Markaz koʻrsatmalariga amal qilmoq.", "source": ""}, {"text": "Yopiray, — dedi Mavlon aka oʻziga oʻzi, — nahotki Markazdagilar bunaqa ishlarga indamasa?", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}, {"order": 9, "text": "Fiziol. Nerv hujayralarining organizmning biror faoliyatini boshqaruvchi maʼlum guruhi.", "examples": [{"text": "Harakat markazi. Nafas markazi. Miya poʻstlogʻi markazlari.", "source": ""}]}, {"order": 10, "text": "Diqqat markazidagi yoki diqqat markazida turgan Asosiy diqqat-eʼtiborni oʻziga tortib turgan.", "examples": [{"text": "Yolgʻiziʼgʻlini jangga yoʻllash Meʼmor xonadonining diqqat markazida edi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/markaz"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "104"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Geometrik shaklning oʻq chiziqlari kesishadigan nuqta.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Aholi yashaydigan joyning maʼmuriy binolar, savdo va boshqa muassasalar oʻrnashgan asosiy qismi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МАРКАЗ", "raw_meaning": "MERKEZ 1.Геометрик шаклнинг ўқ чизиқлари кесишадиган нуқта. 2.Аҳоли яшайдиган жойнинг маъмурий бинолар, савдо ва бошқа муассасалар ўрнашган асосий қисми."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "492"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "markaz", "raw_meaning": "центр; ilmiy ~ научный центр; ogʻirlik ~i центр тяжести."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "541"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "markaz", "raw_meaning": "n centre, capital, administrative center"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "76"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oray", "examples": []}, {"order": 2, "text": "tiykargı bólek", "examples": []}, {"order": 3, "text": "paytaxt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MARKAZ", "raw_meaning": "1. oray; orta; 2. tiykargı bólek; 3. paytaxt."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "105"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "markaz", "raw_meaning": "Zentrum n; Mittelpunkt m; madaniyat ~i Kulturzentrum n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "148"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "марказ", "raw_meaning": "centre; ахборот маркази information centre; БМТнинг куролсизланиш маркази UN Center for Disarmament; бошкарув маркази control centre; диккат марказида булмок be in the spotlight, be at the focus of attention; жосуслар (тайёрлаш) маркази spy centre; илмий тадкикот маркази centre for scientific research; иктисодий марказ economic centre; йирик маъмурий-сиёсий марказ major administrative and political centre; Кеннеди космик маркази Kennedy Space Center; космик парвозлар маркази space flight centre; марказга интиладиган centripetal; матбуот диккат марказида булмок be very much in the news, be spotlighted by the press, dominate the press; маъмурий марказ administrative centre; мухокама марказида булмок be at the focus of discussion; савдо маркази centre of trade, emporium; сиёсий марказ political centre; саноат маркази industrial centre; синов маркази testing centre; тижорат маркази commercial centre; ядро куролларини синаш маркази nuclear research centre; халкаро марказ international centre; халкаро савдо маркази international trade centre; укув маркази training centre; купорувчилик маркази subversion centre; хисоблаш маркази computer (computing, computation) centre."}}]}