{"headword": "maʼrifat", "key": "marifat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Taʼlim-tarbiya, iqtisodiy, siyosiy, diniy, falsafiy gʻoyalar asosida kishilarning ong-bilimini, madaniyatini oshirishga qaratilgan faoliyat.", "examples": [{"text": "Maʼrifat bilim va madaniyatni yoyish va yuksaltirishning hamma turlari va sohalarini oʻziga qamraydi.", "source": "Muloqot"}, {"text": "Endilikda ilmni oddiy kishilarga xizmat qildirish kerak, hammani savodli qilib, xalqni maʼrifat nuri bilan yoritish kerak.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 2, "text": "Tasavvufda har bir sufiy ruhiy kamolotga erishish yoʻlida bosib oʻtadigan bosqich (maqom)lardan biri.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Maʼrifat (xotin-qizlar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ma%CA%BCrifat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "106"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishilarning ong-bilimini, madaniyatini oshirishga qaratilgan taʼlim-tarbiya, maorif.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МАЪРИФАТ", "raw_meaning": "İRFAN, BİLME, KÜLTÜR Кишиларнинг онг-билимини, маданиятини оширишга қаратилган таълим-тарбия, маориф."}}, {"dictionary": {"name": "Pedagogik atamalar lugʻati", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bilimlarni tarqatish, taʼlim", "examples": []}, {"order": 2, "text": "mamlakatdagi taʼlim muassasalari tizimi; biron bir davlatda bilim va madaniyatni uzatish, tarqatish, shuningdek taʼlim-tarbiyaviy tadbirlarni va muassasalari tizimi hamdir", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Yevropada 18 asrda feodalizmdan kapitalizmga oʻtishning progressiv gʻoyalar oqimi davri (\"Maʼrifat asri\"). M. tushunchasi bilan maʼrifatparvarlar, maʼrifiy adabiyot va boshq. singari terminlarning kelib chiqishi ham bogʻliq", "examples": []}, {"order": 4, "text": "oʻzining shaxsiy aybiga koʻra insonning voyaga yetmaganlik holatidan chiqishi. Voyaga yetmaganlik chetdan boshqa birovning yordamisiz oʻz ongidan foydalana olmasligidir (Immanuil Kant).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Маърифат", "raw_meaning": "1) билимларни тарқатиш, таълим; 2) мамлакатдаги таълим муассасалари тизими; бирон бир давлатда билим ва маданиятни узатиш, тарқатиш, шунингдек таълим-тарбиявий тадбирларни ва муассасалари тизими ҳамдир; 3) Европада 18 асрда феодализмдан капитализмга ўтишнинг прогрессив ғоялар оқими даври (\"Маърифат асри\"). М. тушунчаси билан маърифатпарварлар, маърифий адабиёт ва бошқ. сингари терминларнинг келиб чиқиши ҳам боғлиқ; 4) ўзининг шахсий айбига кўра инсоннинг вояга етмаганлик ҳолатидан чиқиши. Вояга етмаганлик четдан бошқа бировнинг ёрдамисиз ўз онгидан фойдалана олмаслигидир (Иммануил Кант).\tПросвещение - 1) распространение знаний, образования; 2) система образовательных учреждений в стране; передача, распространение знаний и культуры, а также и система воспитательно-образовательных мероприятий и учреждений в каком-либо государстве; 3) прогрессивное идейное течение эпохи перехода от феодализма к капитализму в Европе в 18 в. (\"век Просвещения\"); 4) выход человека из состояния своего несовершеннолетия, в котором он находится по собственной вине. Несовершеннолетие есть неспособность пользоваться своим рассудком без руководства со стороны кого-то другого (Иммануил Кант)\tEducation - 1) dissemination of knowledge, education; 2) system of educational institutions in the country; transfer, dissemination of knowledge and culture, as well as a system of educational and educational activities and institutions in a state; 3) progressive ideological trend of the era of the transition from feudalism to capitalism in Europe in the 18th century (the \"Age of Enlightenment\"); 4) a person's exit from the state of his minority, in which he is at fault. Minority is the inability to use one's mind without the guidance of someone else (Immanuel Kant)"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "496"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "maʻrifat", "raw_meaning": "образование, просвещение."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "545"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ma'rifat", "raw_meaning": "n education, enlightenment; ~ ilmi the field of education"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MAʻRIFAT", "raw_meaning": "úgit-násiyat, aǵartıw, aǵartıwshılıq."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "107"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aufklärung f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ma’rifat", "raw_meaning": "Aufklärung f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "154"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "enlightenment", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "маърифат", "raw_meaning": "enlightenment, education."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "87"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Маърифат", "raw_meaning": "просвещение; знание enlightenment; knowledge; being free of false beliefs instruction, enseignement, formation مَعَارِفُ، تَعْلِيمٌ"}}]}