{"headword": "МАЛЬТУЗИАНСТВО", "key": "maltuzianstvo", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "85"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "mehnatkashlarning kapitalizm sharoitlaridagi qashshoqligi sotsial sabablar, ayniqsa ogʻir ekspluatatsiya bilan emas, balki aholi sonining mutloq ravishda ortiqcha oʻsish qonuni bilan belgilanadi, deb isbotlashga urinuvchi reaksion ingliz burjua nazariyasi. Bu nazariyaning asoschisi ingliz ekonomisti Maltus boʻlib, uning fikricha qashshoqlik, ochlik, ishsizlikning sababi kun koʻrish vositalarini ishlab chiqarishning aholi soni oʻsishidan orqada qolishidir. Maltusning «Aholi sonining haddan tashqari oʻsishi qonuni» faqat hukmron sinf vakillarining manfaatlarini himoya qiladi. Bu nazariyani hayot, kapitalistik ortiqcha ishlab chiqarish sharoitlaridagi davriy krizislar hamda SSSRda sotsializm qurilishi praktikasi allaqachonlar inkor qilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МАЛЬТУЗИАНСТВО", "raw_meaning": "мальтусчилик; меҳнаткашларнинг капитализм шароитларидаги қашшоқлиги социал сабаблар, айниқса оғир эксплуатация билан эмас, балки аҳоли сонининг мутлоқ равишда ортиқча ўсиш қонуни билан белгиланади, деб исботлашга уринувчи реакцион инглиз буржуа назарияси. Бу назариянинг асосчиси инглиз экономисти Мальтус бўлиб, унинг фикрича қашшоқлик, очлик, ишсизликнинг сабаби кун кўриш воситаларини ишлаб чиқаришнинг аҳоли сони ўсишидан орқада қолишидир. Мальтуснинг «Аҳоли сонининг ҳаддан ташқари ўсиши қонуни» фақат ҳукмрон синф вакилларининг манфаатларини ҳимоя қилади. Бу назарияни ҳаёт, капиталистик ортиқча ишлаб чиқариш шароитларидаги даврий кризислар ҳамда СССРда социализм қурилиши практикаси аллақачонлар инкор қилган."}}]}