{"headword": "Malakali tibbiy yordam", "key": "malakali tibbiy yordam", "entries": [{"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "136"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shikastlanganlar (bemorlar)ning hayotini saqlab qolish, asoratlarning oldini olish, keyin boʻladigan evakuatsiyaga (zarurat boʻlganda) tayyorlash maqsadida tibbiyot tuzilmalari va muassasalarida keng ixtisoslikka ega vrach-mutaxassislar (jarrohlar, terapevtlar) tomonidan bajariladigan, oʻz ichiga davolash-profilaktika tadbirlarini oladigan tibbiy yordam turi. Shoshilinch tadbirlar va noqulay sharoitlarda kechiktirilishi mumkin boʻlgan tadbirlarga ajratiladi. Shoshilinch tadbirlar, odatda shikastlanganlarning hayotiga bevosita tahdid tugʻdiradigan shikastlar (kasalliklar)da oʻtkaziladi. Ularning oʻz vaqtida bajarilmasligidan oʻlim yoki oʻta ogʻir asoratlar ehtimolligi anchagina ortadi. Shoshilinch tadbirlar oʻz ichiga asfiksiyani bartaraf qilish va bir maromda nafas olishni tiklashni, ichki va tashqi qon ketishini batamom toʻxtatishni; koʻp qon yoʻqotilishi, shok, travmatik toksikozning kompleks terapiyasini; anaerob infeksiyalarning oldini olish va davolashni; ochiq pnevmotoraksda, yurak jarohatlarida, tashqi klapanli pnevmotorakslarda jarohatni jarrohlik ishlovidan oʻtkazish va tortib tikib qoʻyish; ichki organlarga jarohat yetgan qorin jarohatlari va yopiq shikastlanishda, qovuq va toʻgʻri ichakning yopiq shikastlanishida laparotomiyani; bosh miyaning siqilishi va ichki qon ketishi bilan kechadigan jarohatlanish va shikastlanishlarda bosh suyagini dekompression trepanatsiya, yaʼni bosh suyagini teshib miyadagi bosimni tushirishni; ziddi-zahar va botulizmga qarshi zardoblar yuborishni; oʻtkir yurak-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Малакали тиббий ёрдам", "raw_meaning": "шикастланганлар (беморлар)нинг ҳаётини сақлаб қолиш, асоратларнинг олдини олиш, кейин бўладиган эвакуацияга (зарурат бўлганда) тайёрлаш мақсадида тиббиёт тузилмалари ва муассасаларида кенг ихтисосликка эга врач-мутахассислар (жарроҳлар, терапевтлар) томонидан бажариладиган, ўз ичига даволаш-профилактика тадбирларини оладиган тиббий ёрдам тури. Шошилинч тадбирлар ва ноқулай шароитларда кечиктирилиши мумкин бўлган тадбирларга ажратилади. Шошилинч тадбирлар, одатда шикастланганларнинг ҳаётига бевосита таҳдид туғдирадиган шикастлар (касалликлар)да ўтказилади. Уларнинг ўз вақтида бажарилмаслигидан ўлим ёки ўта оғир асоратлар эҳтимоллиги анчагина ортади. Шошилинч тадбирлар ўз ичига асфиксияни бартараф қилиш ва бир маромда нафас олишни тиклашни, ички ва ташқи қон кетишини батамом тўхтатишни; кўп қон йўқотилиши, шок, травматик токсикознинг комплекс терапиясини; анаэроб инфекцияларнинг олдини олиш ва даволашни; очиқ пневмотораксда, юрак жароҳатларида, ташқи клапанли пневмотораксларда жароҳатни жарроҳлик ишловидан ўтказиш ва тортиб тикиб қўйиш; ички органларга жароҳат етган қорин жароҳатлари ва ёпиқ шикастланишда, қовуқ ва тўғри ичакнинг ёпиқ шикастланишида лапаротомияни; бош миянинг сиқилиши ва ички қон кетиши билан кечадиган жароҳатланиш ва шикастланишларда бош суягини декомпрессион трепанация, яъни бош суягини тешиб миядаги босимни туширишни; зидди-заҳар ва ботулизмга қарши зардоблар юборишни; ўткир юрак-"}}]}