magʻiz
мағизmagʻiz I
ot 1. 3-sh. birl. (magʻzi) 1. Danak, yongʻoq kabi qattiq poʻchoqli mevalarning ichki qismi.
Danak magʻzi. Yongʻoq magʻzi.
Ipga chizilgan bir shoda magʻizni bilagiga osib olgan Dilshod xursand, ikki yuzi anordek qizarib turar edi. — S. Zunnunova, Goʻdak hidi
2. Biror narsaning ichki qismi.
Mirishkorlik bilan taralgan suv yerning magʻiz-magʻziga singib, gʻoʻza tuplarining husni-jamolini ochib yubordi. — A. Shermuhamedov, Piskentlik pahlavon
Yetiltirib uzilmagan nonning magʻzi xom qolib, sifati buziladi. — Fan va turmush
3. Koʻchma Asosiy mohiyat, mazmun.
Masalaning magʻzi. Gapning magʻzi. Shoir ijodining magʻzi.
Yoppasiga va batamom qurolsizlanish gʻoyasi takliflarimizning magʻzi, oʻzagidir. — Gazetadan
Sheʼriyatdagi ushbu yoʻnalish falsafiy lirikaning magʻzini tashkil etadi. — UTA
4. Qorasariq Kabi soʻzlar bilan qoʻllanib, kishi betining rangini, shu rangga moyilligini magʻizga nisbatlab bildiradi.
Husayn Boyqaro bu vaqtda oʻn sakkiz yoshga toʻlgan, qizil magʻiz, barvasta yigit boʻlgan edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi
Ozgʻin, baland boʻyli soldat qora magʻiz bir yigitning qulogʻiga nimadir deb shivirladi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan
- Magʻzini chaqmoq Biror narsaning mohiyatini, mazmunini anglab yetmoq. Yer sotgan er boʻlmaydi, er yer sotmaydi. Mana bu gapning magʻzini chaq. — Oybek, Tanlangan asarlarHozir ham hamma joyda odamlar bu nutqning matnini qayta-qayta oʻqib, magʻzini chaqmoqdalar. — Gazetadan
- Sariq magʻiz Bugʻdoy Bugʻdoyning toza, sargʻish rangli bir turi.
magʻiz II
ot 3-sh. birl. (magʻzi) Kiyim, koʻrpa kabilarning chetiga ikki qavat qilib tikilgan, rangi shu narsalardan boshqacha boʻlgan tasma; adip, parovoz.
Koʻrpa magʻzi. Ikki yoniga qizil magʻiz tutilgan shim.
Toshpoʻlatov yoqasining raxi, yengining uchiga sariq kleyonkadan magʻiz qilingan fufaykasini yechib, qoziqqa ildi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi