{"headword": "ЛОКАЛИЗАЦИЯ ПСИХИЧЕСКИХ ФУНКЦИЙ", "key": "lokalizatsiya psixicheskix funktsiy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "84"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. localis — маҳаллий чекланган", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "psixik funksiyalarning lokalizatsiyasi; psixik funksiyalarning bosh miya yarim sharlari qobigʻidagi muayyan hujayralarning ishi bilan bogʻlanishi. Mas., koʻruv analizatorlarining ishi asosan miya qobigʻi ensa qismining faoliyati bilan bogʻlangan, eshitishniki esa chakka boʻlaklari bilan, teri-tuyush hamda harakat analizatorlariniki esa tepa va ensa boʻlaklari bilan bogʻlangan va hokazo. Har bir murakkab psixik protsess (oʻqish, yozish, hisoblash kab.) ning negizini muvaqqat nerv bogʻlanishlari orqali birlashgan bosh miya qobigʻi uchastkalarining birgalikdagi ishi tashkil qiladi. Shuning uchun ham bu uchastkalardan birortasining funksiyasi buzilsa, butun funksional sistema jarohatlanadi: yozuv qobiliyati miya qobigʻining chap chakka sohasining, ensa sohasining va, nihoyat, harakat sohasining funksiyalari buzilsa ham, jarohatlanishi mumkin.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЛОКАЛИЗАЦИЯ ПСИХИЧЕСКИХ ФУНКЦИЙ", "raw_meaning": "(лат. localis — маҳаллий чекланган) — психик функцияларнинг локализацияси; психик функцияларнинг бош мия ярим шарлари қобиғидаги муайян ҳужайраларнинг иши билан боғланиши. Мас., кўрув анализаторларининг иши асосан мия қобиғи энса қисмининг фаолияти билан боғланган, эшитишники эса чакка бўлаклари билан, тери-туюш ҳамда ҳаракат анализаторлариники эса тепа ва энса бўлаклари билан боғланган ва ҳоказо. Ҳар бир мураккаб психик процесс (ўқиш, ёзиш, ҳисоблаш каб.) нинг негизини муваққат нерв боғланишлари орқали бирлашган бош мия қобиғи участкаларининг биргаликдаги иши ташкил қилади. Шунинг учун ҳам бу участкалардан бирортасининг функцияси бузилса, бутун функционал система жароҳатланади: ёзув қобилияти мия қобиғининг чап чакка соҳасининг, энса соҳасининг ва, ниҳоят, ҳаракат соҳасининг функциялари бузилса ҳам, жароҳатланиши мумкин."}}]}