{"headword": "Литота", "key": "litota", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "166"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. litotes — оддийлик сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy adabiyotda biror narsa, voqea va belgini kichraytirib, zaiflashtirib tasvirlash usuli. Qadimgi adabiyotshunoslikda litota tafrit, yaʼni moʻtadillikdan pastki holat deb yuritilgan. Ijodkor uygʻun narsa yoki hodisaning ahamiyatini taʼkidlab, boʻrttirib koʻrsatish maqsadida boshqa narsa yoki hodisani uning ulugʻvorligi hamda qudratiga nisbatan kichraytirib tasvirlaydi. Masalan: Bu soʻzning mazmuni shu qadar issiq, Quyosh bir kichik sham uning yonida. (Uygʻun.) Qoʻllanilgan litotada tinchlikning insoniyatga naqadar zarurligi, hatto bu soʻz ortida yotgan mazmunning quyoshdan ham issiq, yoqimli ekanligini taʼkidlash maqsadida shoir gigant fazoviy jism — quyoshni bir kichik shamga tenglashtirib tasvirlaydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Литота", "raw_meaning": "(гр. litotes — оддийлик сўзидан) — литота, кичрайтириш, тафрит. Бадиий адабиётда бирор нарса, воқеа ва белгини кичрайтириб, заифлаштириб тасвирлаш усули. Қадимги адабиётшуносликда литота тафрит, яъни мўътадилликдан пастки ҳолат деб юритилган. Ижодкор уйғун нарса ёки ҳодисанинг аҳамиятини таъкидлаб, бўрттириб кўрсатиш мақсадида бошқа нарса ёки ҳодисани унинг улуғворлиги ҳамда қудратига нисбатан кичрайтириб тасвирлайди. Масалан: Бу сўзнинг мазмуни шу қадар иссиқ, Қуёш бир кичик шам унинг ёнида. (Уйғун.) Қўлланилган литотада тинчликнинг инсониятга нақадар зарурлиги, ҳатто бу сўз ортида ётган мазмуннинг қуёшдан ҳам иссиқ, ёқимли эканлигини таъкидлаш мақсадида шоир гигант фазовий жисм — қуёшни бир кичик шамга тенглаштириб тасвирлайди."}}]}