{"headword": "Литературное направление", "key": "literaturnoe napravlenie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlum tarixiy davrda oʻz ideologiyasi va tajribasi bilan bir-biriga yaqin turgan bir necha yozuvchilar ijodidagi gʻoyaviy-badiiy xususiyatlar — tema, gʻoya, badiiy tasvir prinsiplari va h. k. birligi. Har bir yoʻnalishning oʻziga xos gʻoyaviy-estetik prinsiplari, yaʼni programmasi, shu yoʻnalish vakillari ijodida bajarilishi shart boʻlganligi adabiy yoʻnalishning muhim belgisidir. Masalan, klassitsistlar ratsionalizm prinsipiga amal qilib, badiiy tasvirda uch birlikka rioya etganlar. Biroq bu klassitsistlar asarlarini maʼlum bir qolipga solib qoʻydi. Shuning uchun Jan Lafonten klassitsizm yoʻnalishiga, uning ijodiy prinsiplar jihatidan chegaralanishiga qarshi chiqdi. Adabiy yoʻnalish u yoki bu milliy adabiyotda maʼlum bir davrda yuzaga kelib, maʼlum bir davrda yoʻqoluvchi tarixiy hodisadir. Adabiy yoʻnalish bilan adabiy oqim tushunchalarini bir-biriga qorishtirib yubormaslik lozim. Bu ikki tushuncha bir-biridan keskin farqlanadi. Adabiy yoʻnalish adabiy oqimga nisbatan kengroq tushuncha boʻlib, u maʼlum bir davrda biror adabiyot doirasida harakat qiladi. Adabiy", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Литературное направление", "raw_meaning": "— адабий йўналиш. Маълум тарихий даврда ўз идеологияси ва тажрибаси билан бир-бирига яқин турган бир неча ёзувчилар ижодидаги ғоявий-бадиий хусусиятлар — тема, ғоя, бадиий тасвир принциплари ва ҳ. к. бирлиги. Ҳар бир йўналишнинг ўзига хос ғоявий-эстетик принциплари, яъни программаси, шу йўналиш вакиллари ижодида бажарилиши шарт бўлганлиги адабий йўналишнинг муҳим белгисидир. Масалан, классицистлар рационализм принципига амал қилиб, бадиий тасвирда уч бирликка риоя этганлар. Бироқ бу классицистлар асарларини маълум бир қолипга солиб қўйди. Шунинг учун Жан Лафонтен классицизм йўналишига, унинг ижодий принциплар жиҳатидан чегараланишига қарши чиқди. Адабий йўналиш у ёки бу миллий адабиётда маълум бир даврда юзага келиб, маълум бир даврда йўқолувчи тарихий ҳодисадир. Адабий йўналиш билан адабий оқим тушунчаларини бир-бирига қориштириб юбормаслик лозим. Бу икки тушунча бир-биридан кескин фарқланади. Адабий йўналиш адабий оқимга нисбатан кенгроқ тушунча бўлиб, у маълум бир даврда бирор адабиёт доирасида ҳаракат қилади. Адабий"}}]}