{"headword": "Летопись", "key": "letopis", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "155"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yilnoma, solnoma, voqeanoma. Tarixiy voqealarni yilma-yil xronologik izchillikda bayon etuvchi asar. Yilnomalar avtori yilnomachi, solnomachi, muarrix terminlari bilan ifodalanadi. Yilnoma oʻz tarixi nuqtayi nazaridan juda ham qadimiy boʻlib, Gʻarb va Sharq mamlakatlarida oʻziga xos tarixga, anʼanalarga egadir. Yilnomalar oʻz xarakteriga koʻra ikki xil boʻladi: 1. Tarixiy voqealar hamda tarixiy shaxslar hayoti, biror xalq tarixi, uning kelib chiqishi va shajarasi haqidagi yilnomalar. Masalan, Rashididdinning «Jomeut-tavorix», avtori nomaʼlum «Tavorixi guzida — Nusratnoma», Sharafiddin Ali Yazdiyning «Zafarnoma», Abulgʻoziy Bahodirxonning «Shajarai tarokima», «Shajarai turk», Munis va Ogahiylarning «Firdavsul-iqbol» kabi asarlari. Bunday yilnomalar konkret tarixiy voqealar bilan birga u yoki bu xarakterdagi afsona, rivoyat kabi xalq orasida keng tarqalgan materiallarni ham qamrab oladi. Shuning uchun bunday yilnomalar folklorchilar, adabiyot tarixchilari uchun nodir manba hisoblanadi. 2. Eski hisobdagi yil, ularning nomlanishi, kelish tartibi va har yilning oʻziga xos xususiyatlarini koʻrsatib beruvchi yilnomalar. Masalan, A. M. Sherbak nashrga tayyorlagan, XIV—XV asrlarga mansub, avtori nomaʼlum «Yilnoma» (Yejegodnik, 1971, «Письменные памятники Востока», М., изд-во «Наука», 1974, str. 171—189) va sharqshunos N. N. Pantusov nashrga tayyorlagan «Baxtli va baxtsiz yillar", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Летопись", "raw_meaning": "— йилнома, солнома, воқеанома. Тарихий воқеаларни йилма-йил хронологик изчилликда баён этувчи асар. Йилномалар автори йилномачи, солномачи, муаррих терминлари билан ифодаланади. Йилнома ўз тарихи нуқтаи назаридан жуда ҳам қадимий бўлиб, Ғарб ва Шарқ мамлакатларида ўзига хос тарихга, анъаналарга эгадир. Йилномалар ўз характерига кўра икки хил бўлади: 1. Тарихий воқеалар ҳамда тарихий шахслар ҳаёти, бирор халқ тарихи, унинг келиб чиқиши ва шажараси ҳақидаги йилномалар. Масалан, Рашидиддиннинг «Жомеут-таворих», автори номаълум «Таворихи гузида — Нусратнома», Шарафиддин Али Яздийнинг «Зафарнома», Абулғозий Баҳодирхоннинг «Шажараи тарокима», «Шажараи турк», Мунис ва Огаҳийларнинг «Фирдавсул-иқбол» каби асарлари. Бундай йилномалар конкрет тарихий воқеалар билан бирга у ёки бу характердаги афсона, ривоят каби халқ орасида кенг тарқалган материалларни ҳам қамраб олади. Шунинг учун бундай йилномалар фольклорчилар, адабиёт тарихчилари учун нодир манба ҳисобланади. 2. Эски ҳисобдаги йил, уларнинг номланиши, келиш тартиби ва ҳар йилнинг ўзига хос хусусиятларини кўрсатиб берувчи йилномалар. Масалан, А. М. Щербак нашрга тайёрлаган, XIV—XV асрларга мансуб, автори номаълум «Йилнома» (Ежегодник, 1971, «Письменные памятники Востока», М., изд-во «Наука», 1974, стр. 171—189) ва шарқшунос Н. Н. Пантусов нашрга тайёрлаган «Бахтли ва бахтсиз йиллар"}}]}