{"headword": "Лексическая трансформация", "key": "leksicheskaya transformatsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "63"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tarjima qilinayotgan leksik birlikning boshqa soʻz yoki birikma bilan almashtirilishi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Lugʻat bilan mos kelmaydigan muvofiqlik (uning turlari: differensiallash, aniqlashtirish, semantik rivojlanish, antonimik tarjima, yaxlit qayta qurish, kompensatsiya).", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Axborotni leksik vositalar yordamida qayta kodlashtirish.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Leksik materialni qisqartirish, kengaytirish yoki leksik almashinuv usulini qoʻllagan holda oʻzgartirish.", "examples": []}, {"order": 5, "text": "Tarjimada lugʻat darajasida ikki tilga oid soʻzlarda alohida taʼkidlangan, shuningdek, soʻz oʻyinlariga asoslangan uslubiy usullarni berish zarurati tufayli yuzaga kelgan leksika darajasidagi qayta yaratish; soʻzning semantik hajmidagi farq;", "examples": []}, {"order": 6, "text": "Mantiqiy fikrlash usullari, ular yordamida chet tilidagi soʻzning maʼnosi kontekstda ochiladi va uning oʻzbek tilidagi tarjimasi topiladi. Semantik jihatdan esa transformatsiyaning mohiyati tarjima qilinayotgan leksik birlikning boshqa ichki shakldagi soʻz yoki ibora bilan almashtirishdan iborat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Лексическая трансформация.", "raw_meaning": "– Лексик трансформация. 1. Таржима қилинаётган лексик бирликнинг бошқа сўз ёки бирикма билан алмаштирилиши. 2. Луғат билан мос келмайдиган мувофиқлик (унинг турлари: дифференциаллаш, аниқлаштириш, семантик ривожланиш, антонимик таржима, яхлит қайта қуриш, компенсация). 3. Ахборотни лексик воситалар ёрдамида қайта кодлаштириш. 4. Лексик материални қисқартириш, кенгайтириш ёки лексик алмашинув усулини қўллаган ҳолда ўзгартириш. 5. Таржимада луғат даражасида икки тилга оид сўзларда алоҳида таъкидланган, шунингдек, сўз ўйинларига асосланган услубий усулларни бериш зарурати туфайли юзага келган лексика даражасидаги қайта яратиш; сўзнинг семантик ҳажмидаги фарқ; 6. Мантиқий фикрлаш усуллари, улар ёрдамида чет тилидаги сўзнинг маъноси контекстда очилади ва унинг ўзбек тилидаги таржимаси топилади. Семантик жиҳатдан эса трансформациянинг моҳияти таржима қилинаётган лексик бирликнинг бошқа ички шаклдаги сўз ёки ибора билан алмаштиришдан иборат."}}]}