{"headword": "КУЛЬТУРНО-ИСТОРИЧЕСКАЯ ТЕОРИЯ", "key": "kulturno istoricheskaya teoriya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "79"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ijtimoiy tarixiy taraqqiyot protsessida yaratilib, oʻzgarib boradigan moddiy va maʼnaviy madaniyatning insonning psixik taraqqiyotiga muhim taʼsir koʻrsatishini tan oluvchi nazariya M-t. n. bir qancha yoʻnalishlarga ega boʻlib, ularning koʻpchiligi psixikaning sotsial determinlashuvini notoʻgʻri tushuntiradi: determinizm ijtimoiy ongning individual ongga taʼsiridir; inson «mutlaq ruh»ning namoyon boʻlishi sifatida «oʻsib, madaniyatga oʻzi kirib boradi» deb, jamiyatning real tarixini, ayniqsa kishilarning moddiy ishlab chiqarish tarixini inkor qiladi. Sovet psixologiyasida psixika taraqqiyotining M-t. n. si birinchi marta L. S. Vigotskiy tomonidan ilgari surilgan. Uning asosiy qoidalari quyidagichadir; inson psixikasi faoliyatda rivojlanadi; insonlarning faoliyati hayvonlar faoliyatidan farq qilib, ijtimoiy", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КУЛЬТУРНО-ИСТОРИЧЕСКАЯ ТЕОРИЯ", "raw_meaning": "— маданий-тарихий назария; ижтимоий тарихий тараққиёт процессида яратилиб, ўзгариб борадиган моддий ва маънавий маданиятнинг инсоннинг психик тараққиётига муҳим таъсир кўрсатишини тан олувчи назария М-т. н. бир қанча йўналишларга эга бўлиб, уларнинг кўпчилиги психиканинг социал детерминлашувини нотўғри тушунтиради: детерминизм ижтимоий онгнинг индивидуал онгга таъсиридир; инсон «мутлақ руҳ»нинг намоён бўлиши сифатида «ўсиб, маданиятга ўзи кириб боради» деб, жамиятнинг реал тарихини, айниқса кишиларнинг моддий ишлаб чиқариш тарихини инкор қилади. Совет психологиясида психика тараққиётининг М-т. н. си биринчи марта Л. С. Виготский томонидан илгари сурилган. Унинг асосий қоидалари қуйидагичадир; инсон психикаси фаолиятда ривожланади; инсонларнинг фаолияти ҳайвонлар фаолиятидан фарқ қилиб, ижтимоий"}}]}