{"headword": "kul", "key": "kul", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "KUL ' biror narsaning yonib—kuyishi oqibatida hosil boʻladigan changsimon mineral qoldiq'. Oʻchohning k u l i n i olib, keyin oʻtin haladi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli kül tarzida talaffuz qilingan (ДС, 325), oʻzbek tilida oʻ unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: kül > kul", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning yonib-kuyishidan hosil boʻladigan oqish-qora yoki koʻkish changsimon mineral qoldiq", "examples": [{"text": "Toshkoʻmirning kuli, shsh Oʻchoqdagi oʻtni sekin-sekin kul bos-", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Solih chekayotgan sigaretasining kulini qoqar ekan, uzilib qolgan gapini davom ettirdi", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/kul"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "92"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning yonib-kuyishidan hosil boʻladigan oqish-qora yoki koʻkish changsimon mineral qoldiq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КУЛ", "raw_meaning": "KÜL Бирор нарсанинг ёниб-куйишидан ҳосил бўладиган оқиш-қора ёки кўкиш чангсимон минерал қолдиқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "448"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Allah'a göre insan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Yabancı ülkelerden tutsak olarak getirilen ve alınıp satılabilen köle veya karavaş.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KUL", "raw_meaning": "ҚУЛ 1.Allah'a göre insan. 2.Yabancı ülkelerden tutsak olarak getirilen ve alınıp satılabilen köle veya karavaş."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "453"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yanan şeylerden arta kalan toz madde.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜL", "raw_meaning": "КУЛ Yanan şeylerden arta kalan toz madde."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "477"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "kuldan tepa boʻlmas", "source": ""}, {"text": "kul qoldirma, gul qoldir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kul", "raw_meaning": "зола, пепел; ~dan tepa bo‘lmas посл. из пепла не получается горы; соотв. из песка кнута не сплетёшь; ~ qoldirma, gul qoldir погов. (букв. после себя оставляй не золу, а цветы), т.е. при жизни старайся делать добро, а не зло, оставляй хорошее наследие, а не разруху и бедность; ◊ ~dan kuyov chiqdi (букв. из золы появился жених) откуда ни возьмись (вдруг, внезапно) нашёлся жених;~ ko‘kka sovurildi 1) он разгромлен, разбит в пух и прах, потерпел окончательное поражение; 2) он пошёл прахом."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "527"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kul", "raw_meaning": "n ashes, cinders; ~rang grey; ~rang mushuk grey cat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "67"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kúl", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KUL", "raw_meaning": "kúl."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "93"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Asche f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kul", "raw_meaning": "Asche f; vulqon ~i vulkanische Asche"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "кул", "raw_meaning": "ashes. кулга айлантирмок"}}, {"dictionary": {"name": "Qurilish atamalari lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "110"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chipta yoki qogʻoz qop", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Куль", "raw_meaning": "Чипта ёки қоғоз қоп Жекен ямаса қағаз қап (қалта) Mat-bag"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "206"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Кул", "raw_meaning": "раб slave esclave عَبْدٌ (عِبَادٌ)"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "209"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Bilišti yemä-ök kišilär bilä, berišti yarušti yarunti külä", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜL=", "raw_meaning": "kulmoq, qahqahlamoq – смеяться – smiling. Bilišti yemä-ök kišilär bilä, berišti yarušti yarunti külä – Yana odamlar bilan tanishdi, ular bilan oldi-berdi qildi, ko‘ngli yorishdi, kulishdi – Он познакомился также с людьми, обменивался с ними [вещами], сиял, улыбался – He also get acquanted to people, was happy, smiled (QBH, 28₅)."}}]}