{"headword": "КОРРОЗИОННЫЕ СВОЙСТВА ВОД", "key": "korrozionnie svoystva vod", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "251"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yer osti suvi va suvli eritmalarning kimyoviy taʼsiridan togʻ jinslarining, quvur va burgʻilash asbob-uskunalarining yemirilishi. Neft olish chogʻida ozmi-koʻpmi suv ham birga chiqadi. Suv asbob-uskunalar, quvur, saqlagich va sh.k. bilan reaksiyaga kirishadi. Ayniqsa suv tarkibida vodorod ionining koʻpligi, erigan gazlardan: kislorod, vodorod sulfid, karbonat angidrid gazi va xlorli tuzlarning boʻlishi hamda suv haroratining yuqoriligi uning korrozion xususiyatlarini kuchaytirib yuboradi. Suvda erigan ishqoriy tuzlar va asoslar vodorod ionlari konsentratsiyasini kamaytiradi va oʻz navbatida S.k.x.ning pasayishiga olib keladi. Agarda suvda erigan kislorod miqdori kam boʻlsa uning korrozion shiddati keskin pasayadi, rN > 4,5 boʻlib, erigan kislorod boʻlmasa S.k.x. butunlay sezilmaydi. S.k.x. sezilarli darajada boʻlganda metallar yuzasi himoya vositalari bilan qoplanishi darkor. Ayrim hollarda kon sanoati qurilmalari maxsus tayyorlangan poʻlatlardan yoki kimyoviy turgʻun qotishmalardan yasaladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КОРРОЗИОННЫЕ СВОЙСТВА ВОД — Сувларнинг коррозия хусусиятлари", "raw_meaning": "ер ости суви ва сувли эритмаларнинг кимёвий таъсиридан тоғ жинсларининг, қувур ва бурғилаш асбоб-ускуналарининг емирилиши. Нефть олиш чоғида озми-кўпми сув ҳам бирга чиқади. Сув асбоб-ускуналар, қувур, сақлагич ва ш.к. билан реакцияга киришади. Айниқса сув таркибида водород ионининг кўплиги, эриган газлардан: кислород, водород сульфид, карбонат ангидрид гази ва хлорли тузларнинг бўлиши ҳамда сув ҳароратининг юқорилиги унинг коррозион хусусиятларини кучайтириб юборади. Сувда эриган ишқорий тузлар ва асослар водород ионлари концентрациясини камайтиради ва ўз навбатида С.к.х.нинг пасайишига олиб келади. Агарда сувда эриган кислород миқдори кам бўлса унинг коррозион шиддати кескин пасаяди, рН > 4,5 бўлиб, эриган кислород бўлмаса С.к.х. бутунлай сезилмайди. С.к.х. сезиларли даражада бўлганда металлар юзаси ҳимоя воситалари билан қопланиши даркор. Айрим ҳолларда кон саноати қурилмалари махсус тайёрланган пўлатлардан ёки кимёвий турғун қотишмалардан ясалади."}}]}