{"headword": "koʻp oʻlchamli taqdim etish", "key": "kop olchamli taqdim etish", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼlumotlarni tezkor tahliliy qayta ishlash uchun qulay tarzda taqdim etish texnologiyasi. Maʼlumotlar koʻp oʻlchamli maʼlumotlar bazalari koʻrinishida taqdim etiladi. Relyatsion maʼlumotlar bazalaridan farqli oʻlaroq, ushbu maʼlumotlar bazalarida maʼlumotlar ayrim jadvallarda joylashmaydi. Foydalanuvchi uni qiziqtirayotgan obyektlar haqida turli axborotga ega boʻlishini xohlasa, u jadvallar guruhi boʻyicha izlashi lozim. Koʻp oʻlchamli bazada sanab oʻtilgan uchala tavsifnoma ham bitta massiv ichida joylashgan va izlash aynan uning doirasida amalga oshiriladi. Shu tufayli turli xildagi elementlardan iborat murakkab soʻrovga tezkor javob beriladi. Maʼlumotlarning koʻp oʻlchamli taqdim etilishi mijoz-server arxitekturasida qoʻllaniladi. Bazalar, relyatsion strukturalarni koʻp oʻlchamli massivlarga aylantirish imkonini beruvchi dasturiy taʼminotga ega. Bu foydalanuvchilarning tegishli soʻrovlariga javoban tarmoqda uzatiluvchi maʼlumotlar hajmini kichraytirish imkonini beradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "кўп ўлчамли тақдим этиш", "raw_meaning": "ингл: multidimensional view рус: многомерное представление Маълумотларни тезкор таҳлилий қайта ишлаш учун қулай тарзда тақдим этиш технологияси. Маълумотлар кўп ўлчамли маълумотлар базалари кўринишида тақдим этилади. Реляцион маълумотлар базаларидан фарқли ўлароқ, ушбу маълумотлар базаларида маълумотлар айрим жадвалларда жойлашмайди. Фойдаланувчи уни қизиқтираётган объектлар ҳақида турли ахборотга эга бўлишини хоҳласа, у жадваллар гуруҳи бўйича излаши лозим. Кўп ўлчамли базада санаб ўтилган учала тавсифнома ҳам битта массив ичида жойлашган ва излаш айнан унинг доирасида амалга оширилади. Шу туфайли турли хилдаги элементлардан иборат мураккаб сўровга тезкор жавоб берилади. Маълумотларнинг кўп ўлчамли тақдим этилиши мижоз-сервер архитектурасида қўлланилади. Базалар, реляцион структураларни кўп ўлчамли массивларга айлантириш имконини берувчи дастурий таъминотга эга. Бу фойдаланувчиларнинг тегишли сўровларига жавобан тармоқда узатилувчи маълумотлар ҳажмини кичрайтириш имконини беради."}}]}