{"headword": "Концона или канцонетта", "key": "kontsona ili kantsonetta", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "127"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(итал. canzone — қўшиқ сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Trubadurlarning Oʻrta asr poeziyasida ritsarlar muhabbati haqidagi sheʼrlari. Kansonalar qatʼiy band tuzilishiga ega boʻlib, band (tornada) kansona bagʻishlangan shaxsga qaratiladi. Kansonada vazn tanlash, bandlarning tarkibidagi misralar miqdori va bandlar miqdori juda ham erkin xarakterga ega boʻladi. Shuning uchun ham ayrim ijodkorlar kansonalarning shaklini barqarorlashtirish uchun harakat qilganlar. Masalan, Aligeri Dante oʻzining falsafiy sheʼrlarida kansonaga maxsus shakl tanlab, oʻz «Ilohiy komediya»sining «Doʻzax» qismini kansonalar deb atasa ham, biroq asarning keyingi qismlarida bu shaklga rioya qilmaydi. Qadimgi Italiyada aksariyat kansonalar besh yoki yetti banddan iborat boʻlib, koʻproq 11 hijoli vaznda yaratilgan. Kansona ayniqsa XIV asrda Petrarka lirikasida rivoj topdi. Keyinchalik bu janrda gʻoyaviy-badiiy jihatdan yuksak asarlar yaratilmadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Концона или канцонетта", "raw_meaning": "(итал. canzone — қўшиқ сўзидан) — канцона ёки канцонетта. Трубадурларнинг Ўрта аср поэзиясида рицарлар муҳаббати ҳақидаги шеърлари. Канцоналар қатъий банд тузилишига эга бўлиб, банд (торнада) канцона бағишланган шахсга қаратилади. Канцонада вазн танлаш, бандларнинг таркибидаги мисралар миқдори ва бандлар миқдори жуда ҳам эркин характерга эга бўлади. Шунинг учун ҳам айрим ижодкорлар канцоналарнинг шаклини барқарорлаштириш учун ҳаракат қилганлар. Масалан, Алигьери Данте ўзининг фалсафий шеърларида канцонага махсус шакл танлаб, ўз «Илоҳий комедия»сининг «Дўзах» қисмини канцоналар деб атаса ҳам, бироқ асарнинг кейинги қисмларида бу шаклга риоя қилмайди. Қадимги Италияда аксарият канцоналар беш ёки етти банддан иборат бўлиб, кўпроқ 11 ҳижоли вазнда яратилган. Канцона айниқса XIV асрда Петрарка лирикасида ривож топди. Кейинчалик бу жанрда ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак асарлар яратилмади."}}]}