{"headword": "Концепт", "key": "kontsept", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "60"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tushunchaning mazmuni; fikr, tasavvur. Lotin tilidagi conseptus “tushuncha” soʻzining kalkalangan shakli. Rus tilshunosligida “konsept” tushunchasi XX asrning 1-choragida faylasuf S.Askoldov tomonidan ilmiy muomalaga kiritilgan. Ushbu termin tilshunoslikda oʻtgan asrning 80-yillariga qadar “tushuncha” soʻziga sinonim sifatida qoʻllanilgan boʻlsa, bugungi kunga kelib uning izohi “tushuncha” terminiga nisbatan kengaydi. Konsept ikki xil xususiyatga ega. Birinchidan, madaniyat konsept koʻrinishida insonning mental dunyosiga kirsa, ikkinchidan, inson konsept yordamida madaniyatga kiradi va baʼzan unga taʼsir koʻrsatadi. Konseptning kognitiv tilshunoslik, lingvokulturologiya, shuningdek, adabiyotshunoslik fanlaridagi izohi oʻzaro farqlanadi. Lingvokulturologiyada konsept mentallik xususiyatiga hamda lisoniy ifodaga ega boʻlgan, etnomadaniy oʻziga xosligi bilan ajralib turuvchi jamoa ongi birligidir. Konsept lingvomadaniy birlik sifatida u yoki bu xalq madaniyatining oʻziga xos jihatlarini ifodalaydi (Usmanova, 2019:204).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Концепт.", "raw_meaning": "– Концепт (тушунча). Тушунчанинг мазмуни; фикр, тасаввур. Лотин тилидаги conseptus “тушунча” сўзининг калькаланган шакли. Рус тилшунослигида “концепт” тушунчаси ХХ асрнинг 1-чорагида файласуф С.Асколдов томонидан илмий муомалага киритилган. Ушбу термин тилшуносликда ўтган асрнинг 80-йилларига қадар “тушунча” сўзига синоним сифатида қўлланилган бўлса, бугунги кунга келиб унинг изоҳи “тушунча” терминига нисбатан кенгайди. Концепт икки хил хусусиятга эга. Биринчидан, маданият концепт кўринишида инсоннинг ментал дунёсига кирса, иккинчидан, инсон концепт ёрдамида маданиятга киради ва баъзан унга таъсир кўрсатади. Концептнинг когнитив тилшунослик, лингвокультурология, шунингдек, адабиётшунослик фанларидаги изоҳи ўзаро фарқланади. Лингвокультурологияда концепт менталлик хусусиятига ҳамда лисоний ифодага эга бўлган, этномаданий ўзига хослиги билан ажралиб турувчи жамоа онги бирлигидир. Концепт лингвомаданий бирлик сифатида у ёки бу халқ маданиятининг ўзига хос жиҳатларини ифодалайди (Усманова, 2019:204)."}}]}