{"headword": "koʻngil", "key": "kongil", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishining his-tuygʻu va kechinmalari manbai; yurak, qalb, dil.", "examples": [{"text": "Koʻnglida yaxshi niyatlari koʻp.", "source": ""}, {"text": "Koʻnglim quvonchlarga toʻldi.", "source": ""}, {"text": "Baxt, iqbol, farovonlik orzulari koʻngilda toʻla, ammo bu damda bir parcha chapatiga zorlik qanday musibat.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "[Zaynab:] — Koʻnglimda tariqdek yomonlik boʻlsa, ertagacha yetmayin.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Nigoraning koʻnglini qandaydir gʻamgin his-tuygʻular egallab oldi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Aslida esa hozir uning koʻnglida bir-biriga zid, asov tuygʻular junbishga kelib, jism-u jonini goh bezovta qilsa, goh halovatli kechinmalarga gʻarq etayotgan edi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 2, "text": "Feʼl-atvor, xarakter, xulq.", "examples": [{"text": "Jahldan tushgandan keyin yana yumshab qolasiz, rais, koʻnglingiz boʻsh.", "source": "S. Ahmad, Qadrdon dalalar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ko‘ngil"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "95"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dil, yurak, qalb.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КЎНГИЛ", "raw_meaning": "GÖNÜL Дил, юрак, қалб."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "485"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "сердце", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "koʻngil", "raw_meaning": "сердце; душа; ~ bilan с душой; chin ~dan от чистого сердца; ~dan ~ga yoʻl bor посл. от сердца к сердцу дорога найдется; ~ qarimaydi сердце (душа) человека не стареет (т.е. если даже он стар, то в душе себя всегда чувствует молодым); ~ ~dan suv ichadi погов. душа с душой роднится; дружба для человека как бальзам для души; koʻngli qoraning yuzi qora погов. (букв. у кого душа черная, у того и лицо черное) недоброжелательный человек не может прямо смотреть в глаза людям; oʻyin, oʻyin, oʻyinim, ~ ochar toʻyinim загадка игра, игра, ты мой дружок, раскроет душу узелок (Загадка); ◊ koʻngli boʻshlik qilmoq проявлять мягкосердечие, мягкотелость; koʻngli ochiq душа нараспашку; koʻnglida kiri yoʻq (odam) добродушный; добросердечный (человек); ~dagidek то, что надо; koʻngli qattiq (odam) жестокосердный, неотзывчивый (человек); koʻnglini gʻash qilmoq расстраивать; koʻngli buzuq (odam); недоброжелательный (человек); koʻngli buzilmoq расстроиться; koʻnglini eritmoq смягчить сердце (чьё-л.); koʻnglini tinchitmoq успокаивать, утешать; koʻnglini olmoq угождать; завоёвывать (чью-л.) симпатию; koʻngli toʻq он уверен, он спокоен; koʻngli yoʻq ему не хочется, он не любит; koʻnglini koʻtarmoq поднимать настроение, ободрить, успокаивать; koʻngliga yoqmoq нравиться; koʻngliga tegmoq надоесть, опротиветь; ~dan chiqarmoq забыть, забывать, прощать; ~ga ogʻir olmoq болезненно реагировать, тяжело воспринимать; ~ yarasi душевная рана; ~ qoʻymoq 1) увлекаться (кем-чем-л.); 2) влюбиться, полюбить (кого-л.); koʻngli yoz boʻldi букв. на душе наступило лето (говорится при большой радости)."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "530"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ko‘ngil", "raw_meaning": "n soul, heart; chin ~dan frankly, sincerely; ~ bermoq to fall in love"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "71"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KO‘NGIL", "raw_meaning": "1. kewil, júrek; 2. minez-qulıq, xarakter, peyil."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "96"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Seele f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "koʻngil", "raw_meaning": "Seele f, Herz n; ~ga qarab nach Wunsch; ~ bermoq sich verlieben"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "77"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Кўнгил", "raw_meaning": "душа, сердце heart; soul coeur, âme قَلْبٌ (قُلُوبٌ)، نَفْسٌ، فُؤَادٌ"}}]}