компютер

от Мураккаб қурилмага эга бўлган электрон ҳисоблаш машинаси.

Тиғиз ва ғоят масъулиятли участкаларда компютер ва автоматлар кенг жорий этиляпти. — Газетадан

Ҳисобларни бажариш, шу жумладан электрон шаклдаги ахборотни олдиндан белгиланган алгоритм бўйича қабул қилиш, қайта ишлаш, сақлаш учун мўлжалланган машина. Компютер сўзи инглиз тилидаги то компуте, компутер, сўзларининг ҳосиласи бўлиб, улар “ҳисоблаш”, “ҳисоблагич” деб таржима қилинади. Дастлаб инглиз тилида бу сўз, механик қурилмани жалб қилиб ёки унинг кўмагисиз арифметик ҳисобларни бажарадиган инсонни англатган. Кейинчалик унинг маъноси машиналарнинг ўзига кўчирилди, бироқ, замонавий компютерлар математика билан бевосита боғлиқ бўлмаган кўплаб масалаларни ҳам бажарадилар. ХХ асрнинг 90-йилларидан бошлаб, компютер атамаси электрон ҳисоблаш машиналари (ЭҲМ) атамасини амалда сиқиб чиқарди. Компютер қуйидаги асосий блоклардан иборат: - асосий хотира; - процессор; - ташқи қурилмалар. Компютернинг ҳамма блоклари ўзаро тизим магистрали (шинаси) билан боғланган. Унинг ўзаги бўлиб, битта процессор ёки процессорлар гуруҳи ҳисобланади. Улар, кеш-хотира ёки тезкор хотира билан бевосита ўзаро ишлайди ва контроллерлар ёрдамида ташқи қурилмаларга шу жумладан, ташқи хотира қурилмаларига ва киритиш-чиқариш қурилмаларига уланиши мумкин. Маълумотларни киритиш учун клавиатура, сканерлар ва ҳ.к. лар ишлатилади. Маълумотлар экранга, принтерларга, радиокарнайлар ва бошқа қурилмаларга чиқарилади. Компютер ишини операцион тизим бошқаради. Биринчи – З1 ва З3 – дастурланадиган компютерларни немис муҳандиси Конрад Сузе (Конрад Зусе) 1938 ва 1941 йилларда яратган.инглизчаcomputerрусчакомпьютер

н computer

• компютер системаси computer system

Computer [-pjuter] m

арабчаكمبيوتر, kambyuutirрусчакомпьютеринглизчаComputer