{"headword": "Koʻmir ishqorli reagent (KIR)", "key": "komir ishqorli reagent kir", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "135"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "koʻp funksiyali yaʼni, kuchli peptizator (qattiq fazalarni mayda zarrachalarga tez aylantirish), suv beruvchanlikni va qovushqoqlikni tez pasaytirish, emulgatorlik (emulsiya hosil qilishga yordam berish) va ishqorlik (rN) darajasini moslash xususiyatlariga ega. Burgʻilash eritmasiga 0,5 dan 4,0% gacha qoʻshiladi. Eritma tarkibidagi ishqor gil zarralarini maydalab, uning strukturasini mustahkamlaydi. KMS, SSB, kaltsiyli soda, fosfat va b. bilan birgalikda ishlatilganda yaxshi natija beradi. Gil yoki suvni yaxshi oʻtkazadigan jinslarni burgʻilashda G.r.dan foydalanilganda boshqa turdagi eritmalarga nisbatan koʻproq murakkabliklar (toʻkilma, quduq tanasini torayishi, BQBni siqib qolishi va uni tushirib-chiqarishni qiyinlashishi) kelib chiqadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Кўмир ишқорли реагент (КИР)", "raw_meaning": "кўп функцияли яъни, кучли пептизатор (қаттиқ фазаларни майда заррачаларга тез айлантириш), сув берувчанликни ва қовушқоқликни тез пасайтириш, эмульгаторлик (эмульсия ҳосил қилишга ёрдам бериш) ва ишқорлик (рН) даражасини мослаш хусусиятларига эга. Бурғилаш эритмасига 0,5 дан 4,0% гача қўшилади. Эритма таркибидаги ишқор гил зарраларини майдалаб, унинг структурасини мустаҳкамлайди. КМЦ, ССБ, кальцийли сода, фосфат ва б. билан биргаликда ишлатилганда яхши натижа беради. Гил ёки сувни яхши ўтказадиган жинсларни бурғилашда Г.р.дан фойдаланилганда бошқа турдаги эритмаларга нисбатан кўпроқ мураккабликлар (тўкилма, қудуқ танасини торайиши, БҚБни сиқиб қолиши ва уни тушириб-чиқаришни қийинлашиши) келиб чиқади."}}]}