{"headword": "КОЛОРИМЕТРИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА НЕФТИ", "key": "kolorimetricheskie svoystva nefti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "234"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tarkibidagi asfalten-smolali moddalarning miqdori boʻyicha aniqlanadi. Neftdagi moddalar tarkibining sifat tavsifi boʻlib, uning yordamida nur yutish koeffitsiyenti hisoblanadi. Oʻtuvchi nur oqimi jadalligini $I_t$ neft namunasiga tushayotgan oqim $I_0$ jadalligiga bogʻliqligi quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: $I_t = I_0 l^{-K_{cn}Ct}$, (1) bunda $K_{cn}$ — nur yutish koeffitsiyenti; c — eritmadagi neft konsentratsiyasi; $l$ — eritma qati qalinligi. $I_t/I_0$ — shaffoflik (nur oʻtkazish) deb ataladi. Shaffoflik teskari qiymatining logarifmi optik zichlik D quyidagicha hisoblanadi: $D = lg \\frac{1}{\\tau} = lg \\frac{I_0}{I_t}$, $D = 0,4343 ln \\frac{I_0}{I_t}$, $I_t = I_0 l^{-D/0,4343}$ (2) Yuqoridagi (1), (2) tenglamalardan quyidagi kelib chiqadi: $K_{cn} = (D/0,4343) \\cdot 1/cl$. $K_{cn}$ ning oʻlchami — 1/sm. $K_{cn}$ birligi qilib qalinligi 1 sm qatdan nur oʻtishida nur oqimi jadalligi $I \\approx", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КОЛОРИМЕТРИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА НЕФТИ — Нефтнинг колориметрик хусусиятлари", "raw_meaning": "таркибидаги асфальтен-смолали моддаларнинг миқдори бўйича аниқланади. Нефтдаги моддалар таркибининг сифат тавсифи бўлиб, унинг ёрдамида нур ютиш коэффициенти ҳисобланади. Ўтувчи нур оқими жадаллигини $I_t$ нефть намунасига тушаётган оқим $I_0$ жадаллигига боғлиқлиги қуйидаги тенглама билан ифодаланади: $I_t = I_0 l^{-K_{cn}Ct}$, (1) бунда $K_{cn}$ — нур ютиш коэффициенти; c — эритмадаги нефть концентрацияси; $l$ — эритма қати қалинлиги. $I_t/I_0$ — шаффофлик (нур ўтказиш) деб аталади. Шаффофлик тескари қийматининг логарифми оптик зичлик D қуйидагича ҳисобланади: $D = lg \\frac{1}{\\tau} = lg \\frac{I_0}{I_t}$, $D = 0,4343 ln \\frac{I_0}{I_t}$, $I_t = I_0 l^{-D/0,4343}$ (2) Юқоридаги (1), (2) тенгламалардан қуйидаги келиб чиқади: $K_{cn} = (D/0,4343) \\cdot 1/cl$. $K_{cn}$ нинг ўлчами — 1/см. $K_{cn}$ бирлиги қилиб қалинлиги 1 см қатдан нур ўтишида нур оқими жадаллиги $I \\approx$"}}]}