{"headword": "КОЭФФИЦИЕНТ СЖИМАЕМОСТИ НЕФТИ $\\beta_н$", "key": "koeffitsient sjimaemosti nefti beta n", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "261"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bosim 0,1 MPa oʻzgarganda qatlam nefti hajm birligining oʻzgarishi koʻrsatkichi. Bu neft tarangligini ifodalaydi va quyidagi oʻzaro nisbatdan aniqlanadi: $\\beta_n = -\\frac{1}{V_0} \\frac{\\Delta V}{\\Delta p}$, bunda: $V_0$ — neftning dastlabki hajmi; $\\Delta V$ — bosim $\\Delta p$ ga oʻzgarganda neft hajmining oʻzgarishi. N.s.k., shuningdek, quyidagi formula bilan ham hisoblanadi: $\\beta_n = \\frac{1}{\\Delta p} \\frac{b_1 - b_2}{b_1}$, bunda $b_1$ va $b_2$ — boshlangʻich va joriy bosim uchun qatlam neftining hajmiy koeffitsiyentlari. $\\beta_n$ ning birligi — Pa⁻¹. N.s.k. neftning yengil fraksiyalari, erigan gaz miqdori koʻpayganda, temperatura koʻtarilganda, bosim kamayganda oshadi va uning miqdori quyidagicha (6 $\\div$ 140) $\\cdot$ $10^{-6}$ MPa⁻¹ boʻladi. Koʻpchilik qatlam neftlarida uning qiymati (6 $\\div$ 18) $\\cdot$ $10^{-6}$ MPa⁻¹ ga teng. Gazsizlangan neftlarda siqiluvchanlik koeffitsiyenti nisbatan past — $\\beta$=(4 $\\div$ 7) $\\cdot$ $10^{-10}$ MPa⁻¹.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КОЭФФИЦИЕНТ СЖИМАЕМОСТИ НЕФТИ $\\beta_н$ — Нефтнинг сиқилувчанлик коэффициенти $\\beta_н$", "raw_meaning": "босим 0,1 МПа ўзгарганда қатлам нефти ҳажм бирлигининг ўзгариши кўрсаткичи. Бу нефть таранглигини ифодалайди ва қуйидаги ўзаро нисбатдан аниқланади: $\\beta_н = -\\frac{1}{V_0} \\frac{\\Delta V}{\\Delta p}$, бунда: $V_0$ — нефтнинг дастлабки ҳажми; $\\Delta V$ — босим $\\Delta p$ га ўзгарганда нефть ҳажмининг ўзгариши. Н.с.к., шунингдек, қуйидаги формула билан ҳам ҳисобланади: $\\beta_н = \\frac{1}{\\Delta p} \\frac{b_1 - b_2}{b_1}$, бунда $b_1$ ва $b_2$ — бошланғич ва жорий босим учун қатлам нефтининг ҳажмий коэффициентлари. $\\beta_н$ нинг бирлиги — Па⁻¹. Н.с.к. нефтнинг енгил фракциялари, эриган газ миқдори кўпайганда, температура кўтарилганда, босим камайганда ошади ва унинг миқдори қуйидагича (6 $\\div$ 140) $\\cdot$ $10^{-6}$ МПа⁻¹ бўлади. Кўпчилик қатлам нефтларида унинг қиймати (6 $\\div$ 18) $\\cdot$ $10^{-6}$ МПа⁻¹ га тенг. Газсизланган нефтларда сиқилувчанлик коэффициенти нисбатан паст — $\\beta$=(4 $\\div$ 7) $\\cdot$ $10^{-10}$ МПа⁻¹."}}]}