koʻcha
кўчаkoʻcha I
ot 1. Aholi yashaydigan joylarda yoʻlovchilar oʻtib turadigan, transport qatnaydigan yoʻl.
Navoiy koʻchasi. Sobir Rahimov koʻchasi.
Chinnigul koʻchaning bir tomonidan, ensizgina asfalt trotuardan shoshmasdan borar edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar
Toʻxta xola koʻchada uzoqdan birin-ketin kelayotgan ikki kishining qorasini koʻrdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Yor yurgan koʻchalarni supuray sochim bilan. — Qoʻshiqlar
2. Umuman, yoʻl.
Hali majlis, hali hammom qurilishi, hali koʻchaga shagʻal yotqizish deydi. — Guldasta
Qir koʻchadan tushguncha surnay ovozi chiqmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
3. Yashash, turish joyidan tashqari boʻlgan joy, ochiq maydon (uy, hovliga nisbatan).
Uyida rohati yoʻqning koʻchada farogʻati yoʻq. — Maqol
Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich. — Maqol
Qishning oxirgi kunlari koʻchada qora sovuq bilan izgʻirin yurar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ibn Yamin bir kuni koʻchadan horib-tolib, tajang boʻlib keldi-da xotini bilan aytishib qoldi. — K. Yashin, Hamza
- Koʻcha bolasi Umumiy taʼlim-tarbiyadan chetda qolgan bola. Oʻtir bu yoqqa! Xoʻsh, sen nima uchun koʻcha bolalariga oʻxshab axloqsizlik qilasan! A. Qahhor, Ayb kimda?
- Koʻcha eshik Koʻchaga chiqiladigan (koʻchadan kiriladigan) eshik. Koʻcha eshikdan kirishi bilan akasi tagʻin jahlini chiqara boshladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Koʻchada qolgan Tashlab qoʻyilgan, keraksiz. [Muattar:] Bugundan qolmay koʻchingni koʻtar! Olti oydan beri kasal boqamiz. Koʻchada qolgan nonimiz yoʻq. — N. Safarov, Sharqtongi
- Koʻchasiga kirmoq Biror narsa qilish payiga tushmoq, daxl qilmoq, mashgʻul boʻlmoq. Ablah Tillaboyga endi ishonch qolmabdi. Chamamda, feʼli aynab, xiyonat koʻchasiga kirganga oʻxshaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Koʻchasidan oʻtmoq Biror ish yoki harakat bilan shugʻullanmoq; mashgʻul boʻlmoq. [Muhabbat:] Turgʻunjon aka, qoʻying, men bir umrimda savdo koʻchasidan oʻtgan boʻlmasam, meni majbur qilmang. — N. Safarov, Hayot maktabi
- Oyogʻim (yoki kavushim) koʻchada qolgani yoʻq Davraning toʻrida edim, oyogʻim koʻchada qoptimi, deb uncha-muncha toʻyga bormasdim. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiOʻzbek oyim uncha-muncha toʻy-u azalarga Kavushim koʻchada qolgan emas, deb bormas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Xohlamasang (yoki istamasang) — katta koʻcha Xohlamasang, istamasang, bilganingni qil, xohlagan yeringga ketaver; toʻrt tomoning qibla.
koʻcha II
ot shv. Koʻcha oshi ayn. goʻja.