{"headword": "kech", "key": "kech", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "KECH I ' belgilangan muddatdan ancha keyin'. Sal k ye ch kelsa, chiroh oʻchirmay kutib oʻtiradi (Shuhrat). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ravish asli ke:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, III, 50), keyinroq ye: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 132; DS, 290): ke:ch > kech. 'Kechqurun' maʼnosini anglatuvchi kech II payt maʼnosini anglatuvchi kech I ravishidan maʼno taraqqiyoti natijasida oʻsib chiqqan. KECH II q. kech I", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi", "examples": [{"text": "Kech kirdi. Kechga yaqin", "source": ""}, {"text": "Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi", "source": "S. Zunnunova, Gulxan"}, {"text": "Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi", "source": "S. Akmad, Ufq"}]}, {"order": 2, "text": "Kechasi, tun", "examples": [{"text": "Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach", "examples": [{"text": "Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi", "source": "Maqol"}, {"text": "Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi"}]}, {"order": 4, "text": "kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat", "examples": [{"text": "-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!", "source": ""}, {"text": "Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi", "source": "M. Hazratqu-lov, Jurʼat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/kech"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "89"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sutkaning kunduz qismi tugab tun qismi boshlanadigan payti.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kerak vaqt oʻrgach.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КЕЧ", "raw_meaning": "1.AKŞAM 2.GEÇ 1.Сутканинг кундуз қисми тугаб тун қисми бошланадиган пайти. 2.Керак вақт ўргач."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "473"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "вечер", "examples": [{"text": "kech boʻldi", "source": ""}, {"text": "kechgacha", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "поздний", "examples": [{"text": "kech ekkan ekinning xatosi bor", "source": ""}, {"text": "spektakl kech boshlandi", "source": ""}, {"text": "kech kelmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kech", "raw_meaning": "1. вечер; kech bo‘ldi наступил вечер; kechgacha до вечера; 2. поздний; поздно; kech ekkan ekinning xatosi bor посл. у позднего посева есть ущерб; spektakl kech boshlandi спектакль начался поздно; kech kelmoq приходить поздно (с опозданием)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "520"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kech", "raw_meaning": "1) evening; ~ga yaqin towards evening; ertadan ~gacha from early morning till late at night; 2) late"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "65"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kesh", "examples": []}, {"order": 2, "text": "waqıt ótti", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KECH", "raw_meaning": "1. kesh; tún; 2. waqıt ótti, qolaylı waqıt ketti."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "88"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kech I", "raw_meaning": "spät; ~ kuzda im Spätherbst; ~ qolmoq sich verspäten"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "88"}, "pos": "adv.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kech II", "raw_meaning": "1. adv. spät; ~ga yaqin gegen Abend; 2. subst. Abend m; ~ kirdi es wurde Abend"}}]}