{"headword": "Катрен", "key": "katren", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "130"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(фр. quatrion сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bu termin chegaralangan maʼnoda faqat tugal mazmun ifodalovchi mustaqil toʻrtliklarga nisbatan qoʻllaniladi. Dastlab bu termin toʻrtlik shaklidagi bir necha bandlardan tuzilgan sheʼriy asarlarning har bandiga nisbatan ham qoʻllanilgan boʻlsa, hozir faqat mustaqil toʻrtliklarga nisbatan qoʻllaniladi. Masalan, mustaqil toʻrtliklardan iborat xalq qoʻshiqlari. Katrenlar turlicha qofiyalanish shakliga ega: a, a, a, b; a, a, b, a; a, b, b, a; a, a, b, b va h. k. A. S. Pushkin oʻz ijodida katrenni koʻp qoʻllagan. Shundan soʻng rus poeziyasida bu shaklga murojaat etish kuchayib ketdi va u yetakchi sheʼriy shaklga aylandi. Turkiy xalqlar ogʻzaki hamda yozma poeziyasida ham shaklan katrenga oʻxshash toʻrtliklar keng tarqalgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Катрен", "raw_meaning": "(фр. quatrion сўзидан) — тўртлик. Бу термин чегараланган маънода фақат тугал мазмун ифодаловчи мустақил тўртликларга нисбатан қўлланилади. Дастлаб бу термин тўртлик шаклидаги бир неча бандлардан тузилган шеърий асарларнинг ҳар бандига нисбатан ҳам қўлланилган бўлса, ҳозир фақат мустақил тўртликларга нисбатан қўлланилади. Масалан, мустақил тўртликлардан иборат халқ қўшиқлари. Катренлар турлича қофияланиш шаклига эга: а, а, а, б; а, а, б, а; а, б, б, а; а, а, б, б ва ҳ. к. А. С. Пушкин ўз ижодида катренни кўп қўллаган. Шундан сўнг рус поэзиясида бу шаклга мурожаат этиш кучайиб кетди ва у етакчи шеърий шаклга айланди. Туркий халқлар оғзаки ҳамда ёзма поэзиясида ҳам шаклан катренга ўхшаш тўртликлар кенг тарқалган."}}]}