{"headword": "Катахреза", "key": "kataxreza", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. cata — зид ва chresis — қўлланиш сўзларидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hozirgi poetikada zid koʻchimlarga nisbatan qoʻllaniladigan termin. Kataxreza aniqlovchining aniqlanmish maʼnosiga zid kelishi yoki biror ish-harakatning bajarilishida shu ish-harakat bilan uni amalga oshiruvchi imkoniyat va vositalar oʻrtasidagi ziddiyat natijasida yuzaga keladi. Masalan: baxtli oʻlim, achchiq kulgu, uylangan boʻydoq, tirilgan murda va h. k. Kataxrezalar kuchli obrazlilikka ega boʻlib, koʻpincha tasvirga komik mazmun bagʻishlaydi. Shuning uchun ham xalq iboralari kataxrezalarga boy boʻladi. Masalan: oyogʻimni", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Катахреза", "raw_meaning": "(гр. cata — зид ва chresis — қўлланиш сўзларидан) — катахреза. Ҳозирги поэтикада зид кўчимларга нисбатан қўлланиладиган термин. Катахреза аниқловчининг аниқланмиш маъносига зид келиши ёки бирор иш-ҳаракатнинг бажарилишида шу иш-ҳаракат билан уни амалга оширувчи имконият ва воситалар ўртасидаги зиддият натижасида юзага келади. Масалан: бахтли ўлим, аччиқ кулгу, уйланган бўйдоқ, тирилган мурда ва ҳ. к. Катахрезалар кучли образлиликка эга бўлиб, кўпинча тасвирга комик мазмун бағишлайди. Шунинг учун ҳам халқ иборалари катахрезаларга бой бўлади. Масалан: оёғимни"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "49"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qarama-qarshi tushunchalarni ifodalovchi soʻzning oʻz etimologik maʼnosiga mos kelmaydigan shaklda ishlatilishi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Катахреза.", "raw_meaning": "Катахреза. Қарама-қарши тушунчаларни ифодаловчи сўзнинг ўз этимологик маъносига мос келмайдиган шаклда ишлатилиши."}}]}