{"headword": "КАТАСТРОФА", "key": "katastrofa", "entries": [{"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "от греч. catastrophe – переворот, перелом", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "неожиданное несчастье, бедствие, событие, влекущее за собой трагические последствия;", "examples": []}, {"order": 2, "text": "внезапно возникающее явление природы или акция человека, повлекшая за собой многочисленные человеческие жертвы или нанесшая ущерб здоровью группы людей, одновременно нуждающихся в экстренной медицинской помощи или защите, вызвавшая диспропорцию между силами и средствами или формами и методами повседневной работы органов и учреждений здравоохранения, с одной стороны, и возникшей потребностью пострадавших в экстренной медицинской помощи, с другой стороны;", "examples": []}, {"order": 3, "text": "крупная авария, повлекшая за собой человеческие жертвы, значительный материальный ущерб и другие тяжелые последствия.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КАТАСТРОФА", "raw_meaning": "(от греч. catastrophe – переворот, перелом) – 1) неожиданное несчастье, бедствие, событие, влекущее за собой трагические последствия; 2) внезапно возникающее явление природы или акция человека, повлекшая за собой многочисленные человеческие жертвы или нанесшая ущерб здоровью группы людей, одновременно нуждающихся в экстренной медицинской помощи или защите, вызвавшая диспропорцию между силами и средствами или формами и методами повседневной работы органов и учреждений здравоохранения, с одной стороны, и возникшей потребностью пострадавших в экстренной медицинской помощи, с другой стороны; 3) крупная авария, повлекшая за собой человеческие жертвы, значительный материальный ущерб и другие тяжелые последствия. Ҳалокат (юнонча catastrophe – бурилиш, тўнтариш, ўзгариш) – ўзидан сўнг фожеали оқибатлар олиб келадиган кутилмаган бахтсизлик, офат, ҳодиса; 2) табиат ҳодисаси ёки ўзидан сўнг кўп сонли қурбонлар олиб келадиган ёки бир вақтнинг ўзида шошилинч тиббий ёрдамга ёки ҳимояга муҳтож одамлар гуруҳининг соғлиғига зарар етказадиган, бир томондан соғлиқни сақлаш органлари ва муассасаларининг куч ва воситалари ёки кундалик ишининг шакл ва усуллари ўртасида номутаносиблик келтириб чиқарган, бошқа томондан жабрланувчиларнинг шошилинч тиббий ёрдамга эҳтиёжидан туғилган тўсатдан юзага келадиган инсон ҳаракати; 3) ўзидан сўнг қурбонларни, каттагина моддий зарар ва бошқа оғир оқибатларни олиб келган йирик авария."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "130"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "halokat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "катастроф/а", "raw_meaning": "ж halokat; авиационная ~а aviatsiya halokati; попасть в железнодорожную ~у temir yoʻl halokatiga uchramoq; место ~ы halokat yuz bergan joy."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "105"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "попасть в железнодорожную катастрофу", "source": ""}, {"text": "на место катастрофы прибыл врач", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КАТАСТРО́Ф/А, -ы ж", "raw_meaning": "halokat; авиационная катастрофа aviatsiya halokati; попасть в железнодорожную катастрофу temir yo‘l halokatiga uchramoq; на место катастрофы прибыл врач halokat yuz bergan joyga vrach yetib keldi."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. catasrophe — бурилиш, тўнтариш сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Antik tragediyalarda oʻzidan soʻnggi voqealar rivojini boshlab beruvchi kutilmagan voqeaning yuz berish payti yoki nuqtasi. Katastrofa sahnasi asarning yechim nuqtasiga qaraganda kengroq tasviriylikka ega boʻladi va u katastrofik sahna deb ataladi. Koʻp hollarda katastrofik sahna asarning kulminatsion nuqtasi bilan mos keladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Катастрофа", "raw_meaning": "(гр. catasrophe — бурилиш, тўнтариш сўзидан) — катастрофа. Антик трагедияларда ўзидан сўнгги воқеалар ривожини бошлаб берувчи кутилмаган воқеанинг юз бериш пайти ёки нуқтаси. Катастрофа саҳнаси асарнинг ечим нуқтасига қараганда кенгроқ тасвирийликка эга бўлади ва у катастрофик саҳна деб аталади. Кўп ҳолларда катастрофик саҳна асарнинг кульминацион нуқтаси билан мос келади."}}]}