{"headword": "Каталектика", "key": "katalektika", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. catalego — тамомлайман, тугаллайман сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sheʼrning ritmik tugallanmasi — klauzulasini va undan keyin keluvchi urgʻusiz hijolarni oʻrganuvchi metrika (q.) sohasi. Rus sheʼriyatida misra oxiridagi urgʻuli hijodan keyin keluvchi hijolar uchtaga qadar boʻlishi mumkin. Shunga qarab qofiyalar toʻrt turga boʻlinadi. Masalan, urgʻu sheʼriy misradagi eng oxirgi hijoga tushsa — mujskaya rifma; oxiridan ikkinchi hijoga tushsa — jenskaya rifma; oxiridan uchinchi hijoga tushsa — daktilicheskaya rifma; oxiridan toʻrtinchi hijoga tushsa — giperdaktilicheskaya rifma deb yuritiladi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "stopali sheʼrning oxiri ham tor maʼnoda shu termin bilan yuritiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Каталектика", "raw_meaning": "(гр. catalego — тамомлайман, тугаллайман сўзидан) — каталектика, 1) шеърнинг ритмик тугалланмаси — клаузуласини ва ундан кейин келувчи урғусиз ҳижоларни ўрганувчи метрика (қ.) соҳаси. Рус шеъриятида мисра охиридаги урғули ҳижодан кейин келувчи ҳижолар учтага қадар бўлиши мумкин. Шунга қараб қофиялар тўрт турга бўлинади. Масалан, урғу шеърий мисрадаги энг охирги ҳижога тушса — мужская рифма; охиридан иккинчи ҳижога тушса — женская рифма; охиридан учинчи ҳижога тушса — дактилическая рифма; охиридан тўртинчи ҳижога тушса — гипердактилическая рифма деб юритилади; 2) стопали шеърнинг охири ҳам тор маънода шу термин билан юритилади."}}]}