{"headword": "kasal", "key": "kasal", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizm meʼyoriy holatini, faoliyatini buzuvchi narsa; kasallik, dard.", "examples": [{"text": "Sil kasali. Rak kasali. Tutqanoq kasali. Kasalga chalinmoq.", "source": ""}, {"text": "[Shokir ota:] Burungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Onasi oʻzining kasalini ham unutib, uning boshida parvona boʻldi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Yosh boʻlganidan kasalini oʻzi sezmasa kerak. Kasali oʻqtin-oʻqtin bir koʻrinish berib qoʻyadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan, kasallikka yoʻliqqan; betob.", "examples": [{"text": "Kasal odam. Kasal mol.", "source": ""}, {"text": "Xotirjam ishlasin, deb kasal onasini birovning qoʻliga tashlagim kelmadi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}, {"text": "Odam organizmining kasal yoki shikastlangan aʼzolarini almashtirish uchun sunʼiy ehtiyot qismlar yaratish gʻoyasi yangilik emas.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 3, "text": "Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan shaxs, kasallikka yoʻliqqan shaxs; bemor.", "examples": [{"text": "[Shokir ota:] Ibn Sinoga kasalning joni chiqmagan boʻlsa, bas ekan, tuzatar ekan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ikki qavatli maktab binosi shoshilinch suratda front yoqasidan keltirilgan yarador, kasallar uchun boʻshatilmoqda.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}]}, {"order": 4, "text": "Narsa yoki uning qismidagi nosogʻ, buzuq holat; nosozlik, illat.", "examples": [{"text": "Hamma kasal shundaki, siz xalq kuchiga ishonmaysiz.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "U [Erkin] mashinaga bir qarashdayoq kasalini topadi va davosini qiladi.", "source": "H. Gʻulom, Toshkentliklar"}]}, {"order": 5, "text": "Odatga aylangan ish, xatti-harakat.", "examples": [{"text": "— Saʼvani yaxshi koʻrasizmi? — Otadan qolgan kasal bu, — kulib javob berdi Yoʻldoshev.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Demak, yolgʻonchilik kasaliga mubtalo boʻlgan kishini rostgoʻy odamning qoni bilan davolasa boʻladi.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati"}, {"text": "Erining toʻsatdan qaysarlik kasali tutdi.", "source": "Tafakkur"}]}, {"order": 6, "text": "Umuman, biror narsa istagi, shunga ishtiyoq, intilish; dard.", "examples": [{"text": "Oʻzing ayt, agar menga shu kasalingni bir ogʻiz bildirsang, men qaynatangga xat yozmasmi edim", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Oilada ishning juda ishkali — Xolposhshaning kiyim-kechak kasali.", "source": "Mushtum"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/kasal"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "87"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizm oddiy faoliyatining buzilgan, ogʻrigan holati, betob.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "КАСАЛ", "raw_meaning": "HASTA Организм оддий фаолиятининг бузилган, оғриган ҳолати, бетоб."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "469"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "kasal kasal emas, kasalni boqqan kasal", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kasal", "raw_meaning": "1. болезнь, недуг, немочь; ~ bo‘lmoq заболевать, болеть; 2. больной, нездоровый; ~ ~ emas, ~ni boqqan ~ посл. болен не тот, кто болел, а кто за больным смотрел; ◊ ~ga chalinmoq болеть, хворать систематически, страдать хронической болезнью."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "517"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kasal", "raw_meaning": "1. n illness; dengiz ~i seasickness; og'ir ~ serious (painful) illness; 2. a sick, ill"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "63"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KASAL", "raw_meaning": "1. kesel, awırıw, dárt; biytap, nawqas, sırqas; 2. awıs. buzıq, islemeytuǵın, nasaz; 3. awıs. ádetke aylanǵan jumıs, háreket."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "86"}, "pos": "adj.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "kasal boʻlmoq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "ogʻir kasal", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kasal", "raw_meaning": "1. adj. krank; ~ bo‘lmoq krank sein, kränkeln vi, leiden vi an D; 2. subs. Kranke m, (kasalxonada) Patient m; og‘ir ~ Schwerkranke m"}}]}