жонивор

от 1. Табиатдаги ҳамма жонли нарсалар; жон эгаси; мавжудот (ўсимликдан ташқари).

— Худойи таоло инсонни ҳамма жониворлардан азиз-у мукаррам этиб яратди, — деди Меъмор ўртадаги сукутни ёʻқотиб. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қишлоқда бирорта қимир этган жонивор кўринмайди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

2. Нарса, ўсимлик, ҳайвон ва шу кабиларга нисбатан эркалаш маъносида ёки “бечора”, боёқиш, шўрлик каби маъноларда ишлатилади.

От сағрисидан лойга ботган, жонивор бор кучи билан пишқириб, олдинга интилади. — Ойдин, Фонар тагида

Ишком четида бир шафтоли бор экан, жонивор, мевасини кўтаролмай, шохлари ерга қайрилиб ётибди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Оғайни, бу ош деган жонивор куйиб кетмадими!? — Ш. Рашидов, Ғолиблар

3. кўчма Ҳайвон, махлуқ.

— Қори Ибод деганинг аҳмоқ бир жонивор экан, — деди Қурбон девона. — С. Айний, Жаллодлар

— Аммо отангни ҳам шу жониворлар орасига қўшиб ўлтиришинг қисқалигингдир! — деди [Хожи]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

От дам олсин, ўрнига сизни қўшамиз. Сиз ундан кўра ақллироқ жониворсиз. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол