{"headword": "ЖИЗНЬ", "key": "jizn", "entries": [{"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Переводной", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "80"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "какая или чего", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЖИЗНЬ, жизни ж", "raw_meaning": "1. hayot; возникновение жизни на Земле Yerda hayotning paydo boʻlishi; законы жизни hayot qonunlari; 2. umr, hayot; в начале жизни hayotning dastlabki paytlarida; жизнь человека/животного inson/hayvon hayoti; интересно прожить жизнь hayotni mazmunli oʻtkazmoq; долгая/короткая жизнь uzoq/qisqa umr; до конца жизни umrining oxirigacha; в течение жизни umr boʻyi; umr davomida; на всю жизнь umrbod; спасти кому жизнь birovning hayotini saqlab qolmoq; birovni oʻlimdan qutqarib qolmoq; 3. hayot; turmush; tiriklik; интересная/скучная жизнь qiziqarli/zerikarli hayot; жизнь в городе/в деревне shahardagi/qishloqdagi hayot; вести одинокую жизнь tanholikda hayot kechirmoq; 4. какая или чего hayot, turmush; faoliyat; общественная/политическая жизнь ijtimoiy/siyosiy hayot; семейная жизнь oilaviy hayot; жизнь страны/общества mamlakat/jamiyat hayoti; жизнь завода/института zavod/institut faoliyati."}}, {"dictionary": {"name": "Экологический толковый словарь", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "134"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "явление природы, сущностью которого является постоянная самоорганизация, в первую очередь на основе увеличения размерности собственного пространства базовых переменных (пространства жизни).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Жизнь", "raw_meaning": "явление природы, сущностью которого является постоянная самоорганизация, в первую очередь на основе увеличения размерности собственного пространства базовых переменных (пространства жизни)."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь чрезвычайных ситуаций", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "58"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "одна из форм существования материи, закономерно возникающая при определенных условиях в процессе ее развития. В отличие от неживой природы Ж. проявляется в способности организмов реагировать на такие раздражители, как снег, тепло и звук, расти и развиваться, размножаться, приспосабливаться к условиям окружающей среды, способности к активной регуляции своего состава и функций.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЖИЗНЬ", "raw_meaning": "одна из форм существования материи, закономерно возникающая при определенных условиях в процессе ее развития. В отличие от неживой природы Ж. проявляется в способности организмов реагировать на такие раздражители, как снег, тепло и звук, расти и развиваться, размножаться, приспосабливаться к условиям окружающей среды, способности к активной регуляции своего состава и функций. Ҳаёт - материянинг ривожланиш жараёнида унинг аниқ бир шароитларда қонуний асосда келиб чиқадиган шаклларидан бири. Жонсиз табиатдан фарқли ўлароқ Ҳ. организмнинг қор, иссиқлик ва товуш каби таъсирларга жавоб қайтариш, ўсиш ва ривожланиш, кўпайиш, атроф муҳит шароитларига мослашиш, ўз таркиби ва функцияларини фаол тартибга солиш каби қобилиятларида намоён бўлади."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "97"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "жизнь прожить – не поле перейти", "source": ""}, {"text": "не портной, а всю жизнь с иголками ходит загадка (Ёж)", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "жизн/ь", "raw_meaning": "ж 1. hayot; возникновение ~и на Земле yerda hayotning paydo boʻlishi; законы ~и hayot qonunlari; 2. umr, hayot; в начале ~и hayotning dastlabki paytlarida; ~ь человека inson hayoti; ~ь прожить – не поле перейти посл. [umr kechirish dalani kesib oʻtish emas]; umr savdosi – qiyin savdo; hayot oʻyinchoq emas; ~ь продолжается hayot davom etadi; долгая ~ь uzoq umr; до конца ~и umrining oxirigacha; в течение ~и umr boʻyi; umr bor davomida; на всю ~ь umrbod; не портной, а всю ~ь с иголками ходит загадка (Ёж) bichiqchi boʻlmasa-da umr boʻyi nina koʻtarib yuradi; спасти кому ~ь birovning hayotini saqlab qolmoq; 3. hayot; turmush; tiriklik; ~ь в городе shahardagi hayot; вести одинокую ~ь tanholikda hayot kechirmoq; 4. hayot, turmush; faoliyat; общественная ~ь ijtimoiy hayot; семейная ~ь oilaviy hayot; научная ~ь ilmiy faoliyat; ~ь страны mamlakat hayoti; ~ь института institut faoliyati; ◊ дать ~и прост. kunini koʻrsatmoq, adabini berib qoʻymoq; устроить весёлую ~ь кому разг. шутл. taʼbini xira (tirriq) qilmoq, kunini koʻrsatmoq; ~ь кипит ключом hayot qaynaydi; как ~ь? разг. ahvollar qalay?; omon-eson yuribsizmi?; yaxshimisiz?"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "70"}, "pos": "ж.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hayot", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "2) жизнь, -и, ж.", "raw_meaning": "ҳаёт, турмуш, умр"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "496"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hayot", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "жизнь", "raw_meaning": "hayot, turmush, umr"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hayot; materiya harakatning, taraqqiyotning muayyan bosqichida kelib chiqib, murakkab oqsilli jismlarga xos boʻlgan, alohida yuksak formasidir.", "examples": [{"text": "«Hayot oqsil moddalarning yashash usulidir»...", "source": "Ф. Энгельс"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЖИЗНЬ", "raw_meaning": "— ҳаёт; материя ҳаракатнинг, тараққиётнинг муайян босқичида келиб чиқиб, мураккаб оқсилли жисмларга хос бўлган, алоҳида юксак формасидир. «Ҳаёт оқсил моддаларнинг яшаш усулидир»... (Ф. Энгельс)."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский толковый словарь по биологии", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "51"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "moddalar almashinuvi, koʻpayish, oʻsish, oʻz strukturasi va funksiyasini boshqarish, harakatlanish, taʼsirlanish, muhitga moslashish va boshqa shu kabi xususiyatlarga ega boʻlgan materiyaning mavjudligi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Жизнь", "raw_meaning": "Ҳаёт — моддалар алмашинуви, кўпайиш, ўсиш, ўз структураси ва функциясини бошқариш, ҳаракатланиш, таъсирланиш, муҳитга мослашиш ва бошқа шу каби хусусиятларга эга бўлган материянинг мавжудлиги."}}]}