жинни
jinniжинни
от 1. Ақлдан озган, руҳий касалликка ёʻлиққан; телба, савдойи.
Ўша қўшнининг қизи шу ёнғоқ таги-да кўп ўтириб, жинни бўлиб қолди. — С. Зуннунова, Гулхан
Қурвонбиби жинни бўлиб, паранжисиз ва йиртиқ кийимлар билан эшонникига келган вақтида, уни занжирга боғлайдиган одам ҳам топилмади. — Чўлпон, Кеча ва кундуз
2. кўчма Хаёлига келган аҳмоқона ишлар, ярашмаган қилиқлар қиладиган киши; аҳмоқ, нодон.
Маслаҳатингиз учун раҳмат, раис. Мен бўлсам, жинни бўлиб, сизга мақтанибман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Жинни бўлибсан, Тоҳир! Ҳамма урушдан қочса, сен бу аждаҳонинг комига ўз ихтиёринг била бормоқчисан! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар
3. Ўзини яқин олиб, эркалатиб гапирганда ёки ҳазил тариқасида девона, тентак каби маъноларда ишлатилади.
Девона севикли қовоғини сўрида кўриб қувона кетди: — Вой, жиннилар қовоғимни бер, жиннилар! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Жинни шамол Гоҳ у томондан, гоҳ бу томондан эсадиган шамол, уюрма шамол.
- Жинни қилмоқ Эс-ҳушидан айирмоқ. [Зубайда] Ноз-у адо билан дутор чертиб қўшиқ айтганда, эшитганни жинни қилармиш. — К. Яшин, Ҳамза
- Жинни қўйнинг калласини едингми? Эсингни едингми? Жинни бўлдингми?
- Жиннисини чиқармоқ 1. Калака қилмоқ. Қорбўрон қилиб, унинг жиннисини чиқаришди;Болалар қўғирчоқнинг жиннисини чиқарибди.
- Латта жинниси Турли хил латта-путта, газмолларга ўч, ишқибоз. — Латта жинниси! — деб бақирди Бўтабой бутун аламини хотинидан олмоқчи бўлиб, — латтанинг учини кўрсаца, ўзингни томдан ташлайсан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари